„Glópalán“ meirihlutans
Undanfarið hafa verið ritaðar greinar og orð höfð uppi um sterka stöðu bæjarsjóðs og látið í það skína að það sé núverandi meirihluta að þakka. Bent hefur verið á að fulltrúi sjálfstæðismanna haldi því fram að glópalán ráði mestu um þessa stöðu og er þar átt við undirritaða. Mér er því skylt að svara þrátt fyrir að ég sé að draga mig í hlé frá bæjarmálunum. Ég átta mig ekki á hvort fulltrúar meirihlutans eru vísvitandi að blekkja eða viti ekki betur um reksturinn þegar þeir eigna sér heiðurinn.
Staða bæjarsjóðs er vissulega sterk en þar leggst margt á eitt og því ber að fagna að tekjur sveitarfélagsins aukist tímabundið. Jöfnunarsjóður bólgnaði út vegna þenslu í þjóðfélaginu og fjármagn kom í ýmis verkefni vegna þorskaflaskerðingar
Jöfnunarsjóður.
Með jöfnunarsjóði er fjármunum jafnað á milli sveitafélaga , en í góðærinu undanfarin ár jukust tekjur hans og þeim var útdeilt til sveitarfélaganna eftir ákveðinni forskrift. Það er að mínu mati nokkuð sanngjarnt kerfi . Fram til ársins 2003 voru framlög jöfnunarsjóðs til Sveitarfélagsins Hornafjarðar nokkuð svipuð og verið höfðu undanfarinn áratug, því tek ég það ár til viðmiðunar. Árið 2003 voru framlög 304 milljónir króna á verðlagi ársins 2009. Hæst urðu framlögin árið 2007 eða 677 milliljónir á verðlagi 2009. Ef auknar tekjur frá jöfnunarsjóði áranna 2004 til 2009 eru lagðar saman gerir það rúmlega 900 milljónir króna á verðlagi ársins 2009.
Sala eigna.
Nokkrar stórar eignir hafa verið seldar á árunum 2006 til 2009 og má þar nefna blokkirnar að Víkurbraut 11-13, Nesjaskóla og nokkrar íbúðir úr félagslega kerfinu. Þessar sölur gáfu sveitarfélaginu vel yfir 150 milljónir í tekjur á verðlagi ársins 2009. Ég tel að sala eigna sem ekki nýtast sveitarfélaginu í sínum rekstri eins og Nesjaskóli sé af hinu góða því kaupendur eru líklegri til að koma eigninni í arðvænlegan rekstur sem gagnast samfélaginu vel. Fleiri eignabreytingar hafa orðið sem ekki verða tíundaðar hér.
Fækkun íbúa, fækkun barna, fleiri stöðugildi hjá sveitarfélaginu.
Siðastliðin þrjú ár hefur íbúum í sveitarfélaginu fækkað um 4.4%. Þeir voru 2186 árið 2006 en 1. desember síðastliðinn 2089. Þetta finnst mér verulegt áhyggjuefni. Á sama tíma hefur börnum undir 16 ára aldri fækkað um 17 %. Þau voru 543 árið 2006, en 1. desember síðastliðinn 453. Stöðugildum hjá sveitarfélaginu fjölgaði á sama tíma um 12.7%, voru 126 árið 2006 en 142 árið 2009. Ekki fjölgaði á fræðslusviði á sama tíma, en nú gert er ár fyrir fækkun þar árið 2010. Við minnkandi tekjur þarf að draga úr útgjöldum og víða er hægt að hagræða án þess að skerða þjónustu.
Óþarfur kostnaður.
Margt hefur verið vel gert undanfarin ár, en einnig hafa margar ákvarðanir meirihlutans orkað tvímælis að mínu mati. Þar vil ég nefna stjórnfyrirkomulag grunnskólanna en ég tel að illa ígrundaðar ákvarðanir hafi kostað okkur fjármuni sem betur hefði verið varið í annað. Öll bæjarstjórn var sammála um að sameina grunnskólana þrjá, Nesja-, Hafnar- og Heppuskóla undir einn skóla og eina stjórn. En ekki var eining um um fjölda stjórnenda. Niðurstaðan í janúar 2007 varð að hafa þrjá skólastjóra og einn deildarstjóra. Við þessa breytingu hækkuð allir skólastjórar í launum og kennsluskylda þeirra minnkaði. Tveir stjórnendur fengu árs biðlaun. Rúmu ári síðar kemur tillaga að frumkvæði skólastjórnenda um að loka Nesjaskóla vegna fækkunar barna á grunnskólaaldri og enn eru gerðar breytingar og greiða þarf biðlaun tveim starfsmönnum. Nánar er hægt að lesa um þetta í fundargerð bæjarstjórnar nr. 110, þann 3. janúar 2007 og fundargerð skólanefndar 22. október 2008. Ég tel að hægt hefði verið spara við þessar breytingar og nýta fjármunina betur í skólastarfið.
Fjárhagsáætlun sem stjórntæki.
Ég tel að fjárhagsáætlun sé eitt mikilvægasta stjórntæki bæjarstjórnar, sérstaklega það sem snýr að framkvæmdum. Árin 2007 og 2008 var verulegt misræmi milli áætlana um framkvæmdir og raunverulegra framkvæmda. Árið 2008 urðu framkvæmdir A-hluta bæjarsjóðs 40% af áætlunum og 61% árið 2008. Þarna munar um það bil 460 milljónum króna á verðlagi ársins 2009. Þetta skýrist helst af seinkun sem varð á sundlaugarbyggingu, sem ég tel að stafi af því að nýr meirihluti hafi verið tvístígandi yfir fyrst eftir kosningarnar árið 2006. Einning var tekin ákvörðun um að byggja fótboltahús þegar Skinney- Þinganes gaf loforð um 60 milljóna króna framlag í desember 2006. Áður en þessi skilyrta gjöf kom fram var umræða um að setja gervigras á fótboltavöllinn. Kostnaður við gervigras á þeim tíma hefði verið 30 milljónum meira en venjulegt gras. Kostnaðaráætlun við fótboltahús var komin í 250 milljónir áður en bankahrunið varð. Í apríl 2009 lagði ég til í bæjarstjórn að leitað yrði eftir því við Skinney- Þinganes að fjármunirnir yrðu lagðir í gervigrasvöll í staðinn fyrir fótboltahús, forsvarsmenn fyrirtækisins samþykktu ekki þá breytingu og því greiðir bæjarsjóður að fulla allar framkvæmdir við gervigrasvöllinn nú, en áætlað er að hann muni kosta 127 milljónir króna.
Tómur kassi.
Á borgarafundi miðvikudaginn 19. maí lét oddviti framsóknarmanna þau orð falla að kassinn hefði verið tómur þegar hann tók sæti í bæjarstjórn 2002. Hann hefði alveg mátt geta þess að sama ár voru Nýheimar vígðir. Sú framkvæmd tók vel í pyngjuna og vitað var að það tæki nokkur ár fyrir fjárhag sveitarfélagsins að vinna sig upp úr þeim kostnaði. Kostnaður við Nýheima var á sínum tíma 466 milljónir króna sem jafngildir 850 milljónum á núvirði, hlutur sveitarélagsins af því var um það bil 670 milljónir króna. Þess má geta að framsóknarmenn voru á sínum tíma á móti þessari framkvæmd og skrifaði fulltrúi þeirra meðal annars um Skýheima.
Glópalán.
Ég tel það vera glópalán núverandi meirihluta að þenslan í þjóðfélaginu skapaði auknar tekjur, ekki þeirra fjármálakænska og að framkvæmdir við fótboltahús drógust vegna þess að niðustaða um staðsetningu dróst á langinn.
Að lokum.
Ég dreg mig nú í hlé eftir að hafa sinnt trúnaðarstörfum fyrir sveitarfélagið í 16 ár. Það hefur verið ákaflega gefandi að vinna að sameiginlegum hagsmunmálum okkar sem hér búum. Ég hef kynnst mörgu góðu fólki á þessum tíma bæði innan sveitarfélagsins og víða um land. Ég vil að lokum nota tækifærið og þakka öllum þeim sem lesa þessi orð fyrir samvinnuna.
Halldóra B. Jónsdóttir fyrrverandi oddviti sjálfstæðismanna í bæjarstjórn Sveitarfélagsins Hornafjarðar.
