Fundargerð Bæjarstjórnar 47

47. fundur

FUNDARGERÐ

Fundur haldinn í  bæjarstjórn Hornafjarðar, fimmtudaginn 7. febrúar 2002, kl. 16.00 í Ekru.

Mætt voru: Halldóra Bergljót Jónsdóttir, Björn Traustason,  Egill Jón Kristjánsson, Gísli Sverrir Árnason, Eyjólfur Guðmundsson,  Kristín Gestsdóttir,  Þorbjörg Arnórsdóttir,  Hermann Hansson, Margrét Ingólfsdóttir,  Hermann Stefánsson og Ólafur Sigurðsson.  Einnig Albert Eymundsson bæjarstjóri og framkvæmdastjórar sviða, Ásta H. Guðmundsdóttir, Stefán Ólafsson, Helgi Már Pálsson og Inga Jóna Halldórsdóttir.

Forseti setti fund og bauð fundarmenn velkomna.

Gengið var til dagskrár.

1. Fundargerðir
Bæjarráð Hornafjarðar 153. fundur 18. desember 2001
Bygginga- og skipulagsnefnd 34. fundur 11. desember 2001.
Launanefnd sveitarfélaga 175. fundur 5. nóvember 2001 til kynningar.
Gögn frá 61. fundi fulltrúarráðs sveitarfélaga 23. nóvember 2001. Til varamanna í bæjarstjórn – aðrir hafa fengið gögnin.
Fundargerð samþykkt.

Bæjarráð Hornafjarðar 154. fundur 8. janúar 2002

Byggingarnefnd Nýheima 38. fundur  20. desember 2001.

Félagsmálaráð Hornafjarðar 66. fundur 13. desember 2001.
Eyjólfur Guðmundsson spurðist fyrir um samning við stúdentaráð um verkefnið          „ Þekking stúdenta í þágu þjóðar“. Þorbjörg spurðist fyrir um framlög úr Jöfnunarsjóði   og hvert framhaldið verði á þeim greiðslum. Ólafur spurðist fyrir um upplýsingamiðstöð, hvort mótuð hafi verið stefna um staðsetningu hennar og lagði áherslu á að hún verði rekin af óháðum aðila. Halldóra spurði um skilgreiningu á óháðum upplýsingaaðila. Ólafur sagði það ekki óháðan aðila sem sinnti sjálfur ferðaþjónustu. Bæjarstjóri sagði samning við stúdentaráð frágenginn. Bæjarstjóri sagði erfitt að áætla framlög úr Jöfnunarsjóði, á síðasta ári var gert var ráð fyrir 35,8 millj í þjónustuframlög en raungreiðsla varð 43,5 milljónir, tekjujöfnunarframlag áætluðum við 12 millj. en fengum 19 milljónir og áætluð fólksfækkunarframlög voru 17 milljónir en heildargreiðsla varð 17,5 millj. Bæjarstjóri sagði ekki gert ráð fyrir aukagreiðslu úr Jöfnunarsjóði í fjárhagsáætlun fyrir árið 2002, en undanfarin 3 ár hafa  700 milljónir komið til greiðslu sem viðbótarframlag. Bæjarstjóri sagði mikinn  þrýsting vera frá sveitarfélögum um að þessi greiðsla komi til áfram og gera sum jafnvel ráð fyrir því í fjárhagsáætlun sinni.  Bæjarstjóri sagði umræðu um staðsetningu upplýsingarmiðstöðvar verða á dagskrá á næsta bæjarráðsfundi.
Fundargerð samþykkt.

Bæjarráð Hornafjarðar 155. fundur 22. janúar 2002

Atvinnu- og ferðamálanefnd 32. fundur 17. desember 2001

Atvinnu- og ferðamálanefnd 33. fundur 8. janúar 2002

Byggingarnefnd Nýheima 39. fundur 12. janúar 2002.

Félagsmálaráð Hornafjarðar 67. fundur 10. janúar 2002.

Húsnæðisnefnd Hornafjarðar 36. fundur 15. janúar 2002.

Menningarmálanefnd Hornafjarðar 33. fundur 16. janúar 2002.

Launanefnd Sveitarfélaga 176. fundur 21. desember 2002.

Þorbjörg fagnaði fjárframlagi til menningarmiðstöðva á Austurlandi, en í okkar hlut koma  7 milljónir á þessu ári. Þorbjörg leggur áherslu á að þeim fjármunum sem til verkefnisins er ætlað, í heild 21 millj. á 3. árum verði varið til eins verkefnis t.d. endurbóta á Sindrabæ en ekki dreift á mörg smærri verkefni. Þorbjörg lýsti áhyggjum af lokun Orkuvers og þeirri afturför sem með því varð á líkamsræktaraðstöðu í sveitarfélaginu. Þorbjörg óskaði þess að kannað verði hvort Endurmenntunarstofnun geti boðið upp á  námskeið um Vatnajökulsþjóðgarð í gegnum fjarfundarbúnað.  Eyjólfur spurðist fyrir um erindi frá Galdri og þær upplýsingar sem kallað var eftir í bæjarráði um samninga sem í gildi eru um auglýsingamál og upplýsingamiðlun. Einnig spurði hann um kaup á tölvum á rekstrarleigu.  Bæjarstjóri sagðist hafa verið í samræðum við aðila sem hafa verið að skoða rekstrarmöguleika í Orkuverinu og að bæjarráð sé tilbúið til að koma að málinu með niðurgreiðslu til ungmenna sem stunda þessa líkamsrækt. Bæjarstjóri sagði Endurmenntunarstofnun ekki geta haft námskeiðið um Vatnajökulsþjóðgarð í fjarfundarbúnaði en verið sé að skoða aðra möguleika. Bæjarstjóri sagði verið að safna saman gögnum um upplýsingakerfi bæjarins og auglýsingamál. Hermann tók undir orð Þorbjargar um að huga þurfi vel að ráðstöfun fjármagns til menningarmiðstöðvar á Hornafirði. Hermann sagði of langan tíma hafa tekið að taka saman gögn um tölvukerfi bæjarins og sagði að það virtist sem yfirsýn um málið skorti. Hermann ræddi einnig umferðaöryggismál og hvatti starfsmenn bæjarins til að vinna hratt að úrbótum þar á.

Fundargerð samþykkt.

Bæjarráð Hornafjarðar 156. fundur 29. janúar 2002

Hafnarstjórn Hornafjarðarhafnar 33. fundur 21. janúar 2002.

Skólanefnd 37. fundur 23. janúar 2002.

Kristín Gestsdóttir ræddi um fund sem haldinn var á Hótel Höfn um göng undir Almannaskarð. Kristín lagði fram eftirfarandi bókun:

„Bæjarstjórn Hornafjarðar fagnar umræðu um vegleiðir um Almannaskarð og hvetur samgönguyfirvöld til þess að vinna frekar að athugun á jarðgöngum.

Bæjarstjórnin ítrekar þó fyrri áherslur sínar um að við endurskoðun á vegaáætlun Alþingis verði framkvæmdir við nýjan veg og brú yfir Hornafjarðarfljót skilgreindar sem forgangsverkefni í samgöngumálum í Sveitarfélaginu Hornafirði. Vegalengdir innan sveitarfélagsins eru miklar og brýnt að vinna að styttingu þeirra til þess að auðvelda íbúum þess aðgengi að almennri þjónustu og meiri atvinnumöguleikum.“

Hermann Stefánsson ræddi frumvarp til nýrra hafnarlaga og lýsti áhyggjum af þeim áhrifum sem lögin geta haft á rekstrarafkomu hafnarinnar hér.

Hermann Hansson sagði að í sínum huga hafi aldrei verið neinn vafi á forgangsröðun í vegaframkvæmdum, nýtt vegsvæði og brú yfir Hornafjarðarfljót hafi þar forgang. Halldóra ræddi bréf frá foreldraráði Nesjaskóla þar sem farið er fram á athugun á því hvort kennsla í 4. bekk geti færst úr Hafnarskóla í Nesjaskóla. Halldóra lagði áherslu á að unnin verði vönduð greinargerð um málið út frá faglegu og fjárhagslegu sjónarmiði. Halldóra tók undir áhyggjur Hermanns Stefánssonar varðandi ný hafnarlög. Margrét Ingólfsdóttir ræddi skólamálin og sagðist ekki telja þrískiptingu skólans  besta fyrirkomulagið til framtíðar og vill að horft sé til framtíðar þegar einhverjar breytingar verði gerðar. Hún ræddi hvort slælegur árangur á samræmdum prófum geti að hluta til stafað af þrískiptingunni. Hún hvatti til þess að horft verði til framtíðar og málið skoðað gaumgæfilega. Bæjarstjóri fagnaði þeirri samstöðu sem fram kom varandi forgangsröðun vegaframkvæmda.

Tilllaga Kristínar Gestsdóttur borin upp til atkvæða og  samþykkt samhljóða.

Fundargerð samþykkt.

Bæjarstjórn Hornafjarðar 46. fundur 20. desember - fundargerð áður samþykkt.

2. Umræður um sjávarútvegsmál

Forseti bauð gesti sem mættir voru til að hlusta á umræður um sjávarútvegsmálin velkomna og gaf síðan bæjarstjóra orðið.  Bæjarstjóri ræddi aðdraganda þess að sjávarútvegsmál væru nú á dagskrá bæjarstjórnar sem er bréf frá nokkrum útgerðar og fiskverkendum hér á Höfn.

Forseti gaf síðan Agli Jóni Kristjánssyni orðið og las hann upp fyrrgreint bréf  útgerðar og fiskverkenda til bæjarstórnar. Í bréfinu segja viðkomandi aðilar að nái fram frumvarp sem í smíðum er um takmark á leigu aflaheimilda muni þeir ekki getað stundað rekstur sinn áfram. Ræddi hann um sjávarútvegsmál vítt og breytt s.s. leikreglur, aflaheimildir, leigu og sölu kvóta og fl. Egill Jón lagði fram eftirfarandi bókun:

„Ekkert er sjávarútveginum jafn mikilvægt og að hann megi búa við stöðugleika.  Mikilvægt er að allar þær ákvarðanir sem teknar eru í greininni raski ekki stórkostlega hagsmunum þeirra sem þar starfa.  Við breytingar á leikreglum sjávarútvegsins verði þess gætt að hinar nýju reglur fái eðlilegan aðlögunartíma þannig að greinin geti með góðu móti lagað sig að nýjum og breyttum reglum.  Einnig verði þess sérstaklega gætt að breytingar á leikreglum veiki ekki þau byggðalög sem byggja afkomu sína að meira eða minna leiti á sjávarútvegi og fiskvinnslu.“

Næstur tók til máls Hermann Hansson.

Hann minnti í upphafi á tvær grundvallarástæður þess að kvótakerfi var tekið upp við  fiskveiðistjórnun í landinu frá og með árinu 1984.  Þ.e. verndun fiskistofna og nauðsyn þess að auka hagkvæmni veiðanna og minnka flotann.   Hann ræddi einnig um þá ákvörðun í upphafi að aflakvóti skyldi eingöngu tilheyra skipum og sagði það sína persónulegu skoðun, að það hafi verið eitt af grundvallarmistökum kvótakerfisins í upphafi.  Betra jafnvægi hefði fengist með því að úthluta kvóta bæði á veiðar og vinnslu  og  slíkt hefði trúlega orðið til þess að draga úr byggðaröskun og dregið úr því gríðarlega háa verðmætamati sem nú er á aflaheimildum.   Hermann minnti á að svokallaður “Valdimarsdómur” Hæstaréttar Íslands hefði kveðið á um að skylt væri að veita öllum sem þess óskuðu og skip ættu leyfi til veiða innan íslensku lögsögunnar og þar með voru brostnar forsendur fyrir kröfunni um úreldingu skipa og takmörkun á stærð skipastólsins.Hann ræddi einnig um hið frjálsa framsal aflaheimilda, sem talið hefur verið ein af grunnforsendum þess að auka hagkvæmni í sjávarútvegi  og fækkun og stækkun sjávarútvegsfyrirtækja, en allt þetta hefur leitt af sér sífellt aukinn fjölda útgerða, sem gera út kvótalitla báta, sem þurfa að byggja rekstur sinn að mestu á því að leigja til sín aflaheimildir.

Hermann vék því næst að veigamestu ágreiningsmálum í sjávarútveginum og nefndi eftirfarandi:

• Kvótakerfið hefur ekki dugað í verndun fiskistofnanna.

• “Kvótabrask” er mörgum þyrnir í augum, þegar  kvótahafar geta selt aflaheimildir sínar og haft verulegan hagnað af því sem skilgreint er í lögum sem sameign þjóðarinnar.

• “Kvótasvindl” þar sem gefnar eru rangar upplýsingar um aflamagn og/eða fisktegund.

• Brottkast – sem hefur verið fyrirferðarmikið í umræðunni, en ágreiningur um hvort það er vegna kvótakerfisins eða þrátt fyrir það.

• Vandi nýliðunar í greininni vegna mikilla fjárhæða sem kosta þarf til við kaup á skipum og aflaheimildum.

Þessu næst vék Hermann að áhrifum kvótakerfisins á Hornafjörð.

Hann dreifði tölulegum upplýsingum um eftirtalin atriði:

• Aflahlutdeild Hornafjarðar var 2,06% á fyrsta ári kvótakerfisins árið 1984 af þeim fisktegundum sem kvótasettur voru þá.  Fiskveiðiárið 1992/1993 nam þessi hlutdeild 3,59%, 1995/1996 var hún 2,41% en á yfirstandandi fiskveiðiári 3,73%.

• Hlutfall þess sjávarafla sem unninn er á Hornafirði var 1,84% árið 1985. Árið 1990 var þetta hlutfall 2,79%, 4,32% árið 1995 og 2,35% árið 2000. Hér um að ræða hlutfall af magni sjávarafla, en ekki verðmæti.

• Í þriðja lagi var um að ræða samanburður á afla Hornafjarðarskipa og þess afla sem unninn var á Hornafirði.  Í þeim samanburði kom fram að árið 1990 voru 71,5% botnfiskaflands unnin á Hornafirði.  Árið 1995 var þetta hlutfall 55,2%, en árið 2000 var hlutfallið komið niður í 45,3%. 

• Loks var samanburður á fjölda ársverka í sjávarútvegi á árunum 1982 til 1997.  Árið 1982 voru þau 306 en hafði fjölgað í 393 árið 1997 og voru um eða yfir 30% af heildarfjölda ársverka í sveitarfélaginu.

Hermann taldi mega draga þá ályktun af þessum niðurstöðum, að í sjávarútveginum gætu verið miklir sóknarmöguleikar í framtíðinni, en lagði áherslu á að mikilvægast væri þó að heimamenn hefðu hér eftir sem hingað til eignarhald og stjórn á þeim fyrirtækjum sem stunda veiðar og vinnslu hér.

 Loks ræddi hann um hvaða úrræði væru til lausnar á vanda útgerða kvótalítilla báta og nefndi til sögunnar þrjá valkosti.

• Fiskvinnslukvóti, sem gæti skapað möguleika þessara útgerða að semja við fiskvinnslufyrirtæki á staðnum um viðskipti gegn eðlilegu endurgjaldi fyrir afnot af kvótanum.

• Þann möguleika að þeir sem fluttu kvótann upphaflega af skipunum innleystu þau og endurgreiddu núverandi eigendum eðlilegt verð fyrir þau.

• Til kæmu úreldingarbætur af hálfu hins opinbera og þetta verði þá til þess að minnka fiskiskipaflotann.

Hermann minnti að lokum á að þær tillögur sem fram væru komnar hefðu ekki enn fengið umræðu á Alþingi og engan vegin væri ljóst hver niðurstaða málsins yrði þar, en umræðan í þjóðfélaginu hlyti að komast til skila og gæti haft áhrif.

Eyjólfur Guðmundsson sagði skiptingu aflaheimilda rangláta og m.a. þess vegna væri endurnýjun í greininni ógerleg. Eyjólfur sagði uppstokkun á kerfinu nauðsynlega  því nú sé mönnum mismunað í nafni stöðugleika. Þessar tillögur LÍÚ og sjómanna-samtakanna séu ekki settar fram með hag heildarinnar að leiðarljósi heldur hagsmunahópa.

Hermann Stefánsson rakti sögu fiskveiðistjórnunar þar sem fram kom að allt frá því að byrjað var að stjórna veiðum árið 1977 með skrapdagakerfi hafi kerfinu verið breytt margoft.  Það kerfi sem menn hafi í dag sé því niðurstaða þróunar og reynslu fyrri ára.

Hann ræddi auðlindagjald og taldi það vera landsbyggðarskatt sem bæjarstjórnin ætti að mótmæla.  Hann sagði að 40-80 mkr færu út úr sjávarútvegsfyrirtækjum á Höfn miðað við þær hugmyndir sem uppi eru um umfang gjaldtöku.

Hann gerði byggðakvóta einnig að umtalsefni og sá marga galla á því í framkvæmd líkt og með vinnslustöðvakvóta.  Hann sagði að til að bjarga einni byggð með slíkum aðgerðum væri verið að fórna annarri, því einhversstaðar yrði að taka kvótann.

Hvað bréfið sem lá fyrir bæjarstjórninni varðar sagði Hermann að enginn rekstrar-grundvöllur væri fyrir útgerð kvótalausra báta í óbreyttu kerfi frekar en ef tillögur sjómanna og útvegsmanna næðu fram að ganga.  Þá taldi hann að áhrif þess á atvinnu og atvinnulíf á Hornafirði yrðu ekki mjög mikil. Hermann gerði að umtalsefni þróun í kvótastöðu Hornafjarðarbáta og vinnslu afla á Hornafirði þar sem sífellt minna hlutfall er unnið heima um leið og kvóti á staðnum hefur aukist.  Þetta taldi hann til merkis um að það væri engin trygging fyrir byggðarlög að hafa veiðiheimildir, heldur skipti mestu hvar aflanum væri landað.

Halldóra Bergljót minnti á að kvótakerfið var sett á vegna þess að afkastageta skipaflotans var langt umfram veiðiþol. Markmiðið var bæði hagræðing og að fækka fiskiskipum. Skilaboðin hafa verið skýr annað hvort verða menn að standa sig eða drepast. Hún fór yfir það að ekki eru mörg ár síðan mörg aflamarksskip hér voru illa stödd og verðmæti skips og kvóta dugðu í mörgum tilvikum ekki fyrir skuldum. Hefðbundinn vertíðarfloti Hornfirðinga hafi ekki verið samkeppnisfær við stærri skip og fyrirtæki. En Hornfirðingum hefur tekist að halda hlutdeild sinni í heildarúthlutun þótt hún hafi færst á milli aðila og það séu minni útgerðir í eigu einstaklinga sem sem hafi aukið við sína aflahlutdeild. Hún rakti kosti og galla sem ræddir hafa verið varðandi núverandi fiskveiðistjórnunarkerfi. Sem gallar hefur verið nefnd endurnýjun í greininni, brottkast og aflastýringu. Sem kosti kerfisins nefndi hún útrás íslendinga í fiskveiðum sem fært hefur þjóðarbúinu milljarða, stöðugleiki í þjóðarbúinu og meira aflaverðmæti úr því sem veitt er. Halldóra velti upp spurningunni hvernig ástandið væri ef ekki væri kvótakerfi, hvort fiskveiðiráðgjöfin væri nægilega góð og hvað hvalurinn tæki. Hún sagði að vissulega væru misjafnar skoðanir á þessu kerfi en sjálf sagðist hún ekki vita neina betri lausn þótt þetta kerfi yrði sennilega aldrei gallalaust. Hún taldi að allir gætu þó verið sammála um að leikreglurnar í þessari atvinnugrein yrðu að vera skýrar og ekki háðar skyndiákvörðunum.

Samþykkt var að vísa umræðu og gerð ályktunar um sjávarútvegsmál til bæjarráðs.

3. Yfirlýsing um kjarnorkuvopnalaust sveitarfélag

Fyrir liggur bréf frá Samtökum herstöðvarandstæðinga þar sem farið er fram á að sveitarfélagið Hornafjörður taki þátt í söfnun alþjóðlegu friðarhreifingarinnar Abolition 2000 á yfirlýsingum um kjarnorkuvopnalaus svæði. Eftirfarandi er tillaga að yfirlýsingunni :

Sveitarfélagið Hornafjörður lýsir yfir að það sé kjarnorkuvopnalaust svæði og krefst útrýmingar allra kjarnorkuvopna í heiminum.

Þorbjörg hvatti til þess að sveitarfélagið legði friðarhreifingunni lið.

Ólafur las upp bókun frá framsóknarmönnum :

„Við undirrituð erum  sammála því að kjarnorkuvopn og hugsanleg notkun þeirra sé ógn við mannkynið og þeim beri að útrýma.  Við  teljum það  hinsvegar ekki vera verkefni bæjarstjórnar að gefa yfirlýsingar sem þessar og erum andvíg því að ályktun þessi verði samþykkt af bæjarstjórn Hornafjarðar.

Það er yfirlýst stefna ríkisstjórnar Íslands og Alþingis að hér  á landi skuli ekki vera kjarnorkuvopn.  Það er Alþingis og ríkisstjórnar að fjalla um mál sem þessi, en ekki einstakra sveitarfélaga. Við álítum að yfirlýsing af hálfu sveitarfélagsins í þessu efni beri vott um skinhelgi, en geti aldrei haft marktæka þýðingu í sjálfu sér.  Af  þeim ástæðum getum við ekki stutt framangreinda ályktun.“

Borin var upp til afgreiðslu tillaga Samtaka herstöðvarandstæðinga.

Tillagan var felld  með 5 atkvæðum , 4 samþykktu og 2 sátu hjá

4. Fyrirspurnir

Engar

Fleira ekki gert

Fundi slitið kl. 19:45

Halldóra B. Jónsdóttir

Björn E. Traustason                                   Albert Eymundsson

Kristín G. Gestsdóttir                  Stefán Ólafsson

Egill Jón Kristjánsson                                 Ásta H. Guðmundsdóttir

Þorbjörg Arnórsdóttir                                 Inga Jóna Halldórsdóttir

Eyjólfur Guðmundsson

Ólafur Sigurðsson

Margrét Ingólfsdóttir

Hermann Stefánsson

Hermann Hansson

Gísli Sverrir Árnason