Fundargerð atvinnumálanefndar 49

49. fundur

Fundur  í atvinnumálanefnd Hornafjarðar haldinn í ráðhúsi,föstudaginn 20. mars 2009 og hófst hann kl. 12:00

Fundinn sátu:

Ásgrímur Ingólfsson, Eyjólfur Guðmundsson, Gauti Árnason, Stephen Róbert Johnson, Hjalti Þór Vignisson, Sigbjörn Guðmundsson,

Fundargerð ritaði:  Hjalti Þór Vignisson, bæjarstjóri

Dagskrá:

1.      200804056 - Staða á atvinnuleysisskrá

Kom fram að 31 væru á atvinnuleysiskrá þann 17. mars. Alls eru 12 á aldrinum 16-25 ára (6 konur og 6 karlar), 15 á aldrinum 26-60 ára (7 konur og 8 karlar) og 4 á aldrinum 61-70 ára (1 karl og 3 konur). Kom fram að 1 erlendur ríkisborgari er á atvinnuleysisskrá.
Stephen benti á að þeir sem eru í hlutastarfi og skrá sig á atvinnuleysiskrá eru taldir með á skránni. Upplýsti hann að samkvæmt hans upplýsingum væru 5 í hlutastarfi á skránni.
Upplýst var að hreyfing á skránni sé nokkuð mikil.

2.      200902061 - Smáframleiðsla á matvælum - stefnumótun

Lögð fram eftirfarandi greinargerð um málið sem unnin var í samvinnu við Guðmund Gunnarsson hjá Matís ohf. á Hornafirði:

Smáframleiðsla matvæla (e. small scale food production).
Smáframleiðendur matvæla eru skilgreindir samkvæmt OECD sem framleiðendur sem vinna afurðir í litlu magni samanborðið við fyrirtæki í matvælaiðnaði. Línan sem aðskilur magn- og smáframleiðendur er breytileg. Það sem er smáframleiðsla í einu landi eða svæði gæti verið álitið stórframleiðsla í öðru. Smáframleiðsla matvæla nær yfir vinnslu úr hvaða hráefni sem er. Markmið með smáframleiðslu matvæla er í flestum tilvikum að auka verðmæti hráefnis sem til staðar er í nærumhverfi. Þannig er reynt að renna styrkari stoðum undir rekstur hráefnisframleiðanda og auka fjölbreytni í atvinnulífi á svæðum sem hráefni eru fjölbreytt og góð.

Hugmynd að aukinni smáframleiðslu matvæla hefur verið að styrkja sig í sessi undanfarin ár. Mikilvægi aukinnar þekkingar á áframvinnslu matvæla, betri nýtingu hráefna, minni sóun og auknu virði afurða til sjávar og sveita hefur fengið meiri áherslu undanfarin ár. Slík þróun hefur verið mjög einkennandi í Evrópu og Ameríku síðustu 20 árinn.

Samfélagið í Ríki Vatnajökuls hefur mikla möguleika á að skapa sér verðugan sess á landsvísu í þessari þróun. Matvælaframleiðendur eru margir og framleiða fjölbreyttar vörur, gæði þeirra er mikil og sum hver einkennandi fyrir svæðið. Svæðið hefur líka upp á að bjóða góða blöndu af hráefni úr sjó og af landi auk þess sem jurtir ýmiskonar og ræktun kornvara til manneldis eru að stórum hluta vannýtt auðlind. Sem dæmi um hráefni í slíka framleiðslu er hvers konar sjávarfang, fiskur úr vötnum, eldisfiskur, mjólkurvörur, kjötvörur, korn, garðávextir, grænmeti, villibráð og plöntur. Í þessari vinnu allri þarf að leggja áherslu á vistvæna framleiðslu og fleiri vörur sem framleiddar eru með lífrænum hætti. Líklegt er að sú þekking sem þannig byggist upp geti reynst mikilvæg fyrir bændur ef Doha viðræður klárast eða ef landbúnaður á Íslandi aðlagist að reglum ESB.

Ávinningur að stigin verði ákveðinn skref í átt að aukinni smáframleiðslu er ótvíræður. Þannig eykst virði afurðanna, fyrirtækin styrkja afkomu sína, ný störf verða til og hið staðbundna hagkerfi styrkist. En frekar styrkir þekkingaruppbyggingu á svæðinu og opnar ný tækifæri í vöruþróun. Eftirspurn eftir slíkri vöru er líklega mjög mikil ef vel tekst til með framleiðsluna. Markaðurinn yrði bæði í nærsamfélaginu og seinna meir yrði vörunni dreift til annarra staða á landinu og til útlanda eins og dæmin sanna með ýmsa smáframleiðslu sem hefur þróast í útflutning á Norðurlöndunum. Smáframleiðsla hefur auk þess í för með sér að kostnaður við flutninga minnkar vegna styttri flutningsleiða og dregið er úr notkun pakkninga.

Smáframleiðsla matvæla hefur jákvæðar afleiðingar fyrir aðrar atvinnugreinar, sérstaklega ferðaþjónustu og skapandi atvinnugreinar. Fleiri vörur sem eru einkennandi fyrir svæðið dregur að aukin fjölda ferðamanna og nýtist ekki síður til að kynna svæðið. Smáframleiðsla styrkir skapandi atvinnugreinar þannig að útlit vörunnar kallar á hönnun umbúða og fleira. Auk þess draga matvæli oft fram sérkenni sögu, menningar og hefðar á hverju svæði og eykur því upplifun ferðamanna og gesta á svæðinu.

Til þess að þetta megi verða þarf að setja fram skýr markmið og skýrar leiðir til að þau nái fram að ganga. Hér er lagt til að unnið verði að stefnumótun fyrir smáframleiðslu matvæla í samvinnu við fyrirtækja, Matís ohf. og sveitarfélagsins. Í þeirri stefnumótun þarf m.a. að finna leiðir til að auka þróunarstarf og auka samstöðu meðal fyrirtækja um markaðssetningu.

Hugmyndir um markmið
 auka framboð af vörum með öflugri vöruþróun og stuðla þannig að aukinni fjölbreytni
 auka framboð af menntun í meðferð og úrvinnslu matvæla
 auka neyslu ferðamanna innan svæðis
 auka neyslu íbúa í nærsamfélaginu á vörum framleiddum í heimabyggð
 efla markaðssetningu á afurðum á landsvísu
 markaðssetja innan og utan héraðs, fyrir veitingahús og almennan neytendur
 auka framlegð í rekstri hráefnisframleiðenda
 tvinna samana atvinnugreinar, þ.e. ferðaþjónustu, handverk og matvælaframleiðslu
 veita ferðafólki aukna upplifun
 Hugað að því að eignarhald framleiðslu og hráefnis sé staðbundið
 Draga úr hagrænum leka
 Efla sjálfbærni svæðisins (hagræna, samfélagslega og umhverfislega)
 Stytta virðiskeðju frá haga/hafi að maga
 auka aðdráttarafl svæðisins fyrir nýja íbúa og ferðamenn
 auka nýsköpun á svæðinu
 draga að aðila utan svæðis til að þróa og framleiða afurðir á svæðinu

Hugmyndir um leiðir:
 Byggja upp samstarf á milli matvælaframleiðenda um markaðssetningu og vöruþróun líkt og ferðaþjónusta hefur gert í Ríki Vatnajökuls.
 Gera Hornafjörð að SlowFood convivium
 Þróa nýjar söluleiðir, m.a. með því að setja
o Markaðstorg/búð
o áskriftarsölu
o sölubásar
o sýnileiki
o þróun vörumerkis
 Koma á fót námi í samvinnu við framhaldsskólann í Austur-Skaftafellssýslu til að tryggja, gæði, öryggi og heilnæmi.
 Vinna að námi á háskólastigi í matvælafræði og vöruþróun á svæðinu
 Auka rannsóknir á hráefni í sveitarfélaginu til sjávar og sveita, villt og ræktað.
 Auka hagnýt rannsóknarverkefni og taka yfir verkefni sem nú þegar hafa verið unnin af háskólum og rannsóknastofnunum (koma vitinu í verk)
 Styðja við vöruþróunarsetur Matís ohf. á Hornafirði
 Hluti af ræktunarlandi sveitarfélagsins verði boðinn almenningi til notkunar.
 Land sveitarfélagsins í Skógey verði notað sem tilraunavettvangur fyrir ræktun á korni, hveiti og fleiri tegundum sem hægt er að nýta til manneldis.

Aðkoma sveitarfélagsins:
 Stuðningur sveitarfélagsins við matvælaframleiðendur verði á sömu forsendum og stuðningur sveitarfélagsins við Ferðamálafélag Austur-Skaftafellssýslu.
 Greinin sjálf myndar samtök, formleg eða óformlega, sem gerir samkomulag við sveitarfélagið líkt og ferðaþjónusta.
 Setur fram í samstarfsamning opin markmið, t.d. um fjölgun starfa, aukna framlegð, nýjar vörur og nýjar söluleiðir og lágmörkun sóunar og leka úr hagkerfi sem yrði metin þegar samningstíma lýkur.
 Stefnt að undirskrift samnings 10. janúar 2010.

Atvinnumálanefnd hvetur til þess að farið verði í þessa vinnu og hugmyndin kynnt sem víðast, meðal fyrirtækja, stofnana og skóla.

3.                  200709059 - Endurskoðun á aðalskipulagi

Samþykkt greinargerð um texta um atvinnumál í aðalskipulag.

4.                  200705114 - Önnur mál