Teneritashópurinn í Pakkhúsinu föstudagskvöld
Næstkomandi föstudagskvöld mun Teneritashópurinn halda tónleika í Pakkhúsinu og hefjast tónleikarnir kl. 20.00. Er þetta hluti af tónleikaferð þeirra um Austurland. Efnisskráin verður fjölbreytt og verða flutt verk eftir Alexis Magito: Sónata op.1 nr.6 í D-dúr fyrir selló og continuo, Adagio, Allegro, Siciliana og Menuetto Primo-Menuetto Secundo. Francois Couperin (1668-1733):Treiziéme Concert á 2 instrumens á l?unisson, Vivement, Air-agréablement, Sarabande-tendrement, Chaconne-légere. Marin Marais (1656-1728): Svíta í D-dúr fyrir gömbu og continuo, Prelude-fantasie, Allemande?double, Courante?double, Sarabande, Gavotte, Menuet, Gigue. Gaspar Sanz (1640-1710):Þrjú verk fyrir barokkgítar, Pavanas, Canarios, Canarios. Johann Sebald Triemer: (? ? 1762): Sónata nr. 1 í G-dúr fyrir selló og continuo, Largo, Allegro, Cantabile, Tempi di gavotta.
Alexis Magito (?). Svo lítið er vitað um tónskáldið Alexis Magito að það sem skrifað verður um lífshlaup hans er engan veginn byggt á áreiðanlegum staðreyndum ? öllu heldur grunur sem hægt er að lesa úr þeim fáu fótsporum sem hann lét eftir sig. Ítalskt nafn hans og sú staðreynd að sónötur hans, sex að tölu, voru gefnar út í Cambrigde leiðir af sér þá vísbendingu að hann hafi verið einn af þeim fjölmörgu ítölsku tónlistarmönnum sem stofnuðu til búsetu á Englandi á 18. öld. Á Englandi starfaði Alexis Magito við kennslustörf en allt bendir til þess að hann hafi átt stutta ævi.
Sónötusafn hans er skrifað fyrir selló og kemur út u.þ.b. 1740. Þar með liggur skýr grunur á að hann hafi sjálfur verið sellóleikari. Hann hefur allavega verið mjög fær hljóðfæraleikari og hæfileikaríkt tónskáld.
Sónötur Alexis Magito eru dæmigerðar fyrir þau frjálslegu stílskipti sem einkenndu miðja 18. öldina í tónlist. Þær eru yfirleitt í þremur eða fjórum köflum sem skiptast á með hröðum og hægum tempóum og sá síðasti yfirleitt dans.
Francois Couperin ( 1668- 1733) fæddist inn í mikla tónlistarfjölskyldu en faðir hans var mikilisvirtur organisti í St.Gervais kirkju í París. Eftir dauða föðurins, þegar Couperin var aðeins 10 ára, tóku velunnarar fjölskyldunnar hinn efnilega Couperin upp á sína arma og honum var lofað að taka við stöðu föður síns sem organista á 18 ára afmælinu. Þetta varð upphafið að velgengni Couperins og tryggði honum fjárhagslegt öryggi. Færni hans á orgelið spurðist fljótt út og auðvelt varð að klifra upp metorðastigann. Árið 1693 var hann útnefndur hirðorganisti hjá hirð Lúðvíks XIV og eftir það lá leiðin aðeins upp á við. Seinna varð hann einnig útnefndur hirðtónskáld og hirðsemballeikari auk þess sem hann gegndi þeim skyldum að kenna semballeik við hirðina.
Couperin reyndi að fremsta megni að sinna tónsmíðum samtímis öðrum skyldum og var tónlist hans gefin út jafnóðum og hún var samin. Couperin samdi mikið af hljómborðstónlist og út voru gefnar fjórar bækur með verkum fyrir sembal (Piéces de clavecin), sú fyrsta 1713 og síðasta 1730. Einnig eru kammermúsíkverk hans vel þekkt og þar má nefna Les Nations sem er safn tríósónata og svíta.
Treiziéme Concert á 2 instrumens á l?unisson eru úr safni tíu verka, kallað Nouveaux concerts eða Les gouts-réunis, fyrir tvö óskilgreind hljóðfæri og var gefið út árið 1724.
Marin Marais (1656- 1728) var sonur fátæks skósmiðs en hóf tónlistarmenntun sína í kórskóla St. Chapelle í París. Þar stundaði hann nám í fimm ár og hefur líklega á þeim tíma komist í kynni við gömbuna sem síðan varð aðalhljóðfæri hans. Marais lauk gömbunámi sínu hjá hinum fræga gömbuleikara Sainte-Colombe og fékk stuttu seinna (árið 1679) stöðu gömbuleikara við hirð Lúðvíks XIV. Þar kynntist Marais Lully sem leiðbeindi honum í tónsmíðum. Var verkum Marais vel tekið. Meðal annars fékk hann flutta óperu sína Idylle í Versölum árið 1686 og má segja að það hafi verið upphafið að velgengni hans sem tónskálds. Árið 1706 var hann útnefndur stjórnandi Óperuhljómsveitarinnar og barst orðstír hans til annarra landa.
Marais var gömbuvirtúós og þróaði gömbutækni þannig að áður óþekktir möguleikar hljóðfærisins komu í ljós. Fingrafimin tók þó ekki tónlistargáfunni fram og samtímamenn hans höfðu á orði að hann ? spilaði eins og engill?.
Það þarf ekki að koma á óvart að Marais samdi mikið af tónlist fyrir gömbu. Á árunum 1686- 1725 komu út fimm bækur með verkum fyrir eina eða fleiri gömbur, alls 39 svítur auk stakra verka. Þetta safn er eins konar biblía gömbuleikara og spannar breitt svið; þar má bæði finna einföld og aðgengileg verk en einnig mjög flókin verk hvað tækni og túlkun varðar.
Svíta í D-dúr fyrir gömbu og continou er tekið út bók 1 (Pieces de viole, 1er livre) en þar er að finna svítur fyrir eina eða tvær gömbur. Fyrstu svítunnar í bókinni eru í raun ekki eiginlegar svítur heldur röð margra svítu -kafla og er flytjandinn gerður ábyrgur fyrir að velja úr kafla og setja saman í heillega svítu. Þannig verður útkoman sífellt breytileg og háð skapi og smekk hvers flytjanda.
Gaspar Sanz (1640-1710) fæddist á Spáni og starfaði sem gítarleikari, tónskáld og prestur. Eftir að hafa ungur lokið námi í guðfræði við háskólann í Salamanca söðlaði hann um og hóf tónlistarnám á Ítalíu hjá Cristoforo Caresana og Lelio Colista. Hann fluttist tilbaka til Spánar eftir námið og gaf þar út kennslubók í gítarleik: Instrucción de Música sobre la guitarra espanola. Þetta fræðirit fyrir gítar er eitt þekktasta sinnar tegundar frá 17.öld og þar má finna ein 90 verk fyrir gítar auk nákvæmra leiðbeininga varðandi gítarspil-og tækni, s.s. mismunandi stillingar, plokkunartækni og tölusettan bassa.
Fyrstu verkin í bókinni eru ætluð byrjendum en í seinni hluta bókarinnar má finna mun lengri og erfiðari verk sem gera tölverðar tæknilegar kröfur til flytjandans. Flest verkanna eru byggð á dansformum sem voru einkennandi fyrir spænska tónlist í lok 17.aldar og hér verða fluttir þrír dansar fyrir barokkgítar úr þessari þekktu bók.
Johann Sebalt (eða Jean Zewalt) Triemer (?-1762). Afar lítið hefur verið skrifað um æfi og störf Triemer en leita þurfti í innstu skúmaskot veraldarvefnsins til þess að sækja þær upplýsingar sem hér fara á eftir. Triemer fæddist í Weimer í Þýskalandi og vakti ungur að árum athygli fyrir lipra færni sína á sellóið. Hertoginn af Weimer hefur eflaust hrifist af selló hæfileikunum því að Triemer var lengi undir vendarvæng hans og var ráðinn sem sellóleikari við hirðhljómsveitina í Weimer. Eftir nokkurra ára setu í hljómsveitinni með tilheyrandi tónleikaferðalögum settist Triemer að í París þar sem hann stundaði tónsmíðanám hjá Joseph Bodin de Boismortier. Ekki er vitað hversu lengi hann dvaldi í Frakklandi en seinni hluta ævinnar eyddi hann í Amsterdam. Þar fékk hann útgefna kennslubók í fiðlu-og sellóleik, The Elemenary Theory and Rudiments of Playing the Violin and Violoncello (1739).
Árið 1745 kom út safn sex sellósónata eftir Triemer. Hér verður flutt fyrsta sónatan í þessu safni.
