Eins er lagt á borð fyrir einn auka - það er fyrir óboðinn gest.
Jólagestur okkar 15. desember er Katarzyna Irena Thomas-Wegiel
Ég heiti Katarzyna og kem frá hafnarbæ í Póllandi sem heitir Gdynia. Þangað komu gjarnan hornfirskir bátar í slipp og flutti ég til Hafnar 1997 til að vinna hjá Skinney og er hér enn! Nú bý ég hér með eiginmanninum Greg og tveimur dætrum okkar Oliviu Emmu og Vanessu Irr.
Fjórum vikum fyrir jól byrjar aðventan og fyrir kaþólikka þá byrjum við að bíða eftir Jesú og jólunum í hjörtum okkar. Þessi tími fyllir okkur gleði því við vitum að þá endurfæðist Jesú fyrir okkur. Á jólunum safnast saman öll fjölskyldan eins og hægt er.
Fyrir jólin eru settar upp í búðunum stórar körfur þar sem stendur "kauptu eitthvað fyrir aðra líka" og setur maður þá í körfurnar mat eða annað sem síðan er dreift til þeirra sem þurfa. Það þarf ekki að vera mikið. Einnig getum við látið prestinn okkar fá mat og gjafir og kemur hann því til skila þar sem hann þekkir best hvar þörfin er mest. Á aðfangadag stendur svo sveitarfélagið fyrir Stol Wigilijny, jólahlaðborði, út á götu fyrir þá sem eru svangir og fátækir.
Á aðfangadagskvöld borðum við jólamáltíð, Stol Wigilijny, sem þarf að samanstanda af 12 réttum sem mega vera allt nema kjöt. Við reynum að dekka allt upp í hvítu og er lagt á borð fyrir jafna tölu, tvö, fjóra eða sex, og reynt að hafa ekki sætaskipan upp á oddatölu. Eins er lagt á borð fyrir einn auka - það er fyrir óboðinn gest. Það þýðir að ef einhver er einn eða fátækur má hann koma til okkar og borða því öllum á að líða vel á jólunum. Máltíðin hefst þegar fyrsta stjarnan sést á himnunum. Áður en við byrjum að borða brjótum við sérstaka oblátu sem við fáum senda frá kirkjunni í Póllandi eða frá kaþólska prestinum á Reyðarfirði og hana gefum við hvort öðru með góðum óskum. Eftir máltíðina eru sungin jólalög og lesið úr Bíblíunni. Á miðnætti fer fullorðna fólkið í messu. Í kirkjunni er búið að búa til fjárhús og þar eru líkneski af Jesú í jötunni, Maríu og Jósef ásamt vitringunum þremur og dýrunum.
Á Jóladag, 25. desember, er fæðingardagur Jesú. Þá borðum við morgunverð saman sem er fullt borð af allskonar kræsingum og þá má borða kjöt. Þá eru opnaðar jólagjafirnar.
Jóladagur er fjölskyldudagur og á að líða í ánægju og rólegheitum og á fjölskyldan að njóta hans út í ystu æsar.
Jólasveinninn kemur til okkar tvisvar 6. og 24. desember. 6. desember kemur hann og setur gjöf í skó eða sokk sem er settur fram. Ef manni varð á að vera óþægur yfir árið gaf jólasveinninn manni stóran vönd og fékk maður þá tækifæri til að bæta ráð sitt til 24. desember. Ég fékk einu sinni svona vönd sem ég skil ekki ennþá - ég sem var alltaf svo prúð og stillt :-). Ég varð frekar reið og sagði að Jóli hefði gert mistök - vöndurinn hefði átt að fara til nágrannans.
Við erum með súkkulaðidagatöl eins og eru hér fyrir börnin og kemur pólski jólasveinninn til dætranna minna.
Í Póllandi var ekki mikið um skreytta glugga en þegar ég kom á skreytingaglaða Ísland tók ég upp þann sið. Í kringum 20. desember er jólatréið yfirleitt skreytt og er það alltaf lifandi. Á þrettándanum eða 6. janúar þá fara vitringarnir þrír heim og jólin búin en jólatréið er svo ekki tekið niður fyrr en í janúar eða jafnvel í febrúar þegar presturinn okkar er búinn að koma í heimsókn. Hann þarf að fara í mörg hús, og kemur hann til að spjalla, fara yfir nýliðið ár og er sungið með honum og gefið til kirkjunnar. Þá fyrst þegar hann er búinn að koma er tréið tekið niður.
Hér fylgir uppskrift af pólskri jólaköku:
7-8 eggjahvítur
480 ml. sykur
1 stöng vanilla, möluð niður
720 ml. hveiti
250 gr. smjörlíki
250 g. möndlur
1 tsk. lyftiduft
Eggjahvítur stífþeyttar. Sykur og vanillu bætt við og hrært í 10 mínútur. Þá er sett saman við hveiti og lyftiduft og að síðustu er bræddu og kældu smjörlíki bætt í ásamt möndlunum.
Deigið sett í smurt bökunarform og bakað í 45 mínútur við 200°C hita
Verði ykkur að góðu og megið þið eiga góð og gleðileg jól
Katarzyna Irena Thomas-Wegiel og fjölskylda
Skrifa athugasemd