Jólin, jólin, jólin koma senn
Jólagestur okkar 22. desember er Jónína Grímsdóttir
Ég er ein af þeim sem er með allt á síðustu stundu þegar dregur að jólum.
Jólakortin, þrifin, skrautið, en allt hefst þetta. Passa mig samt, að vera búin að baka smákökur fyrir 1. desember.
Ég hugsa oft til bernskuáranna í Laugarási í Biskupstungum þar sem ég bjó.
Frábær tími í minningunni, sérlega sumarið sem ég passaði Bjarna Harðarson, núverandi þingmann Stór-Suðursveitarsvæðisins.
Það sem kemur upp í hugann þegar mamma yfirheyrði bræður mína. Þeir hafa verið 5, 6 og 7 ára.
Smákökurnar voru geymdar í búrinu upp á efstu hillu. Það átti að bjóða gesti upp á smákökur með kaffinu. Þegar hún teigir sig eftir döllunum er einn tómur. Bræðurnir voru kallaðir á teppið til yfirheyrslu. Hver hafði borðað smákökurnar, spurði hún, sá í miðið svarar alveg um hæl "rugglega pabbi hann er svo langur". En það komst upp um sökudólgurinn þegar skipt var á rúmunum.
Jólin voru samblanda af íslenskum og dönskum hefðum þar sem mamma er dönsk Eflaust hafa verið fleiri danskar hefðir.
Það er eitt sem móðir mín hefur aldrei skilið og það er þetta skötuát á Þorláksmessu. "Fólk er búið að standa á haus að þrífa pússa og bóna fyrir jólin og sýður svo skötu með allri þeirri fýlu sem henni fylgir". En hún borðar hana með bestu list, bara í annan tíma.
Alltaf var búin til dönsk lifrakæfa, svínasulta og rauðkál soðið upp á gamla mátann.
Mér fannst jólin kominn þegar pabbi kom með fullan kassa af rauðum eplum, þvílíkur ilmur.
Á Þorláksmessu vorum við send snemma í háttinn. Enda 6 stykki. Þegar við komum svo fram á aðfagadagsmorgun var búið að skreyta stofuna og loka, þangað fékk enginn að fara inn fyrr en kl. 6. Þá var kveikt á útvarpinu og hlustað á messu. Það var erfiður klukkutími. Síðan var borðað og allir hjálpuðust að, að ganga frá eftir matinn. Og þá mátti opna pakka. En það sem mér þótti mest spennandi var að sjá hvað mamma hafði prjónað á dúkkuna mína.
Hún fékk alltaf ný föt. Eitt árið hafði hún prjónað svokallaða norska peysu og gammosíur, það var það flottasta sem ég hafði og hef séð. Gleymi því aldrei. Hún var sett í hilluna til skrauts.
Við borðuðum alltaf gæs á aðfangadagskvöld og risalamande í eftirrétt. Á jóladag var svo "julefrokost" - það var hlaðborð af allskyns dönskum og íslenskum réttum.
Hélt ég lengi vel í þá hefð að elda gæs eða önd á aðfangadag. En síðustu ár höfum við haft hamborgarahrygg.
En einni hefð verður aldrei breytt og það er möndlugrauturinn í hádeginu á aðfangadag.
þá er eldaður þykkur grjónagrautur, í hann er sett ein mandla, sá sem fær möndluna fær smá gjöf. Úr afganginum geri ég risalamande Hér er uppskrift af honum Meðan grauturinn er volgur set ég vel af vanilludropum og sykri, blanda saman. Þetta kælt vel (gott að hræra öðru hvoru í grautnum meðan hann er að kólna). Stífþeyttum rjóma blandað varlega saman við grautinn þangað til hann verður léttur.
Borðað með kirsuberjasósu, gott að hafa sósuna volga.
Læt einnig fylgja uppskrift af svínasultu sem er ómissandi í "julefrokost"
2 svínaskankar
einn laukur
salt og pipar
Mauksjóða svínaskankana í vel söltu vatni með lárviðarlaufi.
Hreinsa allt af beinum og saxa, blanda rifnum lauknum saman við.
Setja þetta í skál, ausa soði yfir þannig að rétt fljóti yfir. Smakka til með salti og pipar. Látið stífna.
Nauðsynlegt að hafa rauðrófur með.
Skrifa athugasemd