Með afbrigðum löt að setja upp seríur
Jólagestur okkar 3. desember er Gunnþóra Gunnarsdóttir
Þótt jólin séu ljósanna hátíð þá verð ég að viðurkenna að ég er með afbrigðum löt að setja upp seríur. Það kemur þeim Hornfirðingum líklega ekki á óvart sem muna eftir Hrísbraut 11 þau ár sem ég bjó þar. Ein títlusería í glugganum sem sneri að Hrísbraut 9 og búið. Stakk svona dálítið í stúf við hús nágrannana og annarra íbúa bæjarins. Ég get samt huggað þá með því að mér hefur farið fram. Sem kemur reyndar til af því að ég hef verið í tygjum við rafvirkja síðustu árin er hefur séð um þessa deild. Mér þótti samt alveg nóg um í fyrra þegar hann kom með 576 ljósa seríu úr þriðju ferð sinni í Húsasmiðjuna þann daginn. Þegar til kom voru þau ljós reyndar agnarsmá svo útkoman varð temmileg.
Kannski á þessi seríufælni mín sér sálrænar rætur og kemur til af því að rafstöðin við Veitulækinn á Hnappavöllum framleiddi svo litla orku á veturna að það þýddi ekkert að spreða henni í seríur hér og þar. Þá nutu kertin sín líka því betur. Alltaf voru keyptir kertapakkar fyrir jólin. Merkt Hreini. Þau voru lítil og mjó þessi kerti en í ýmsum litum og var bæði komið fyrir með klemmum á jólatréð og dreift um húsið. Til dæmis á náttborð hvers og eins. Svo var kveikt á þeim áður en aftansöngurinn byrjaði í útvarpinu klukkan sex á aðfangadagskvöld sem allir hlýddu á hver af sínu rúmi - eins og reyndar flestar messur í útvarpinu. Það var venjan að hlusta á þær og fylgjast með söngnum í sálmabókinni. (Uppeldið ekki alveg í anda þeirra systra Siðmenntar og Vantrúar.) Ég var búin að böðlast svo mikið með mína sálmabók áður en ég varð læs að bandið á henni var farið að trosna. Þá var mér rétt rauð vasabók frá Kaupfélagi Skaftfellinga í Vík. Ég meina?ða. Ég varð líka ekkert smá móðguð. En það var ekki á jólum.
Það var lítið um jólapakka á mínum barndómsárum en þó fékk ég alltaf einhverja, einkum frá góðhjörtuðum frænkum og mæðrum sumardvalarbarna. Páll föðurbróðir minn kom líka yfirleitt heim af þinginu fyrir jólin og færði öllum nýjar bækur. Ég man til dæmis eftir Vísnabók barnanna sem ég fékk með ægilegri Grýlumynd og viðeigandi kvæði. Jólasögur hét önnur. Hún féll ekki undir spennubókmenntir.
Svo er ég af þeirri kynslóð sem fékk epli og appelsínur bara um jólin. Fyrir utan að foreldrar mínir keyptu ríflega af þeim fyrir heimilið fékk ég að panta ávexti útí eigin reikning í kaupfélaginu. Fyrst bara hálft kíló af hvorri tegund en næsta ár jók ég skammtinn uppí eitt kíló. Þetta var munaðarvara.
Á jólum og öðrum stórhátíðum var brauð og kökur á morgunverðarborðinu í Austur-Hjáleigunni. Það var mikil frelsun frá hafragrautnum. Þætti örugglega stangast illilega á við markmið Manneldisráðs og Lýðheilsustöðvar í dag að úða í sig randalínum og öðru sætabrauði í byrjun dags en þetta voru sælustundir. Reyndar var ég svo morgunsvæf sem barn að ég varð að rífa mig upp til að verða ekki af þessum málsverði, tala nú ekki um ef seint var farið í háttinn vegna lesturs, bæjaflakks eða spilamennsku. Já, oft var tekið í spil um hátíðirnar. Oftast var spiluð vist en stöku sinnum púkk. Amma kunni líka merkilegt spil sem hét Kóngur en hún var örugglega ekki jafn útsmogin í póker og sumir afkomenda hennar eru í dag. Mamma kom með kakó og kökur eða niðursoðna ávexti og rjóma inn í stofu þegar verið var að spila. Það var toppurinn.
Jólaballið á Hofi var kapítuli útaf fyrir sig. Þangað komu allir sem áttu heimangengt. Börn og nokkrar mæður gengu kringum jólatréð sem þurfti talsverða gæslu því á því voru logandi kerti. Siggi á Kvískerjum gekk yfirleitt innstur umhverfis tréð, rétti kertin við ef þau voru farin að halla og passaði að ekki kviknaði í greinunum. Enda man ég aldrei eftir óhappi. Palli á Mýrinni spilaði á orgelið meðan sálmarnir voru sungnir svo tók Sigurgeir upp nikkuna þegar kom að Göngum við í kringum og hinum hreyfisöngvunum.
Alltaf kom einhver af íslensku jólasveinunum í heimsókn með pokann sinn og hafði frá mörgu að segja því hann hafði komið nálægt bæjunum á leið sinni. Oft var frásögnin í bundnu máli og það var alveg sama hver sveinanna var á ferð, þeir voru allir meira og minna hagmæltir. Höfðu greinilega eitthvað komist í kynni við Steina í Svínafelli.
Ljúffengar veitingar voru bornar fram í skólastofunni og fékk hver sinn kökuskammt með kakói eða kaffi. Svo hófst dansinn sem stóð langt fram á nótt og kynslóðabil var óþekkt orð.
En nú ætla ég að fara að huga að jólabakstrinum á eigin heimili. Fyrst þarf ég bara að losa úr boxunum leifarnar frá því í fyrra. Þá voru svo fáir frídagar og kökurnar gleymdust þegar húsfreyjan var ekki til að ota þeim að heimafólki. Það verður öðruvísi í ár.
Hér kemur uppskrift sem ég hef bakað eftir frá því hún birtist í Fréttablaðinu fyrir jólin 2004. Kristján Hjálmarsson blaðamaður kom henni þar á þrykk. Nú vill svo til að sú ágæta Vera sem kökurnar eru nefndar eftir situr við sama borð og ég í vinnunni og ekki hefur dregið úr dálæti mínu á uppskriftinni við það.
Í lokin óska ég öllum lesendum þessa litla pistils góðra og gleðilegra jóla, árs og friðar.
Súkkulaðibitakökur Veru
225 g smjör
2 dl sykur
2 dl púðursykur
1 tesk. vanillusykur
1 tesk. vatn
2 egg
300 g hveiti
1 tesk. matarsódi
1/2 tesk. salt
300 g suðusúkkulaði (saxað í stóra bita)
2 1/4 dl saxaðar heslihnetur
Hræra skal saman smjör, sykur, vatn og egg. Sigta hveiti, matarsóda og salt útí og blanda súkkulaði og hnetum saman við. Setja degið í litla toppa á plötu og baka í miðjum ofni í um það bil 10 mínútur.
Skrifa athugasemd