Útiserían á Sólhól og fleiri jólaljós
Jólagestur okkar 5. desember er Borgþór Arngrímsson
Það hefur líklega verið árið 1956 ( ég var þá sex ára) að svilarnir á Sólhól (Bogaslóð 6) pabbi og Alli, ákváðu að rétt væri að koma upp útiseríu á Sólhól fyrir jólin, en seríur voru þá að komast í móð. Slíkt var flóknara viðureignar en nú, seríur ekki fáanlegar í búðum og því ekki annað að gera en búa þær til. Ákveðið var að strengja seríuna frá tveimur húshornum um flaggstöng sem nýbúið var að setja upp á blettinum (smíðuð hjá Guðmundi Jónssyni). Þessu fylgdi sá fyrirsjáanlegi ókostur að ekki yrði hægt að flagga á meðan serían héngi uppi en ekki þýddi að fást um það. Mér er mjög minnisstætt þegar verið var að búa til seríuna en það fór að mestu fram á eldhúsgólfinu niðri á Sólhól.
Þegar "hráefnið" var fengið, í Kaupfélaginu, þurfti að búta rafmagnsleiðsluna niður í hæfilega lengd (talið var hæfilegt að hafa 30 sentimetra milli pera) og síðan tengja endana í ljósastæðin. Þetta var mikið verk og tímafrekt en flóknasti þáttur framleiðslunnar var að tryggja að með engu móti kæmist vatn niður í ljósastæðið meðfram snúrunni. Eftir vangaveltur og umræður var ákveðið að bik eða tjara væri það sem dygði og síðar kom á daginn að það var rétt ákvörðun. Síðan var serían fest, með einangrunarbandi á nælonstreng því ekki mátti reyna á sjálfa séríuna. Þá voru perurnar skrúfaðar í, en notaðar voru venjulegar 25 kerta perur sem búið var að mála með perulakki tvær umferðir, þunnar, til að lakkið myndi ekki springa. Fyrst var sett rauð pera, þá gul, græn og blá og síðan koll af kolli.
Þegar serían var tilbúin (um 20.des.) var hún svo hengd upp, endarnir í rennur eða glugga á hornunum og miðjan dregin upp fánastöngina. Það var stór stund þegar stungið var í samband og ljósin kviknuðu. Flottasta serían á Höfn, fannst mér að minnsta kosti. Serían dugði í mörg ár og var alltaf jafn falleg.
Mér fannst það líka alltaf ótvírætt merki um nálægð jólanna þegar búið var að setja ljósaseríu á litla mastrið við Símahúsið þannig að það líktist risastóru jólatré. Ekki man ég hvenær þetta var fyrst gert, en mér fannst ég alltaf eiga svolítið í þessari seríu því Guðbjörg systir mömmu bjó í Símahúsinu !
Öruggt merki um að hátíðin væri í nánd var einnig sú sérstaka athöfn þegar kveikt var á jólasveininum og snjókarlinum sem á hverju ári voru festir upp á framhlið Kaupfélagsins. Þótt ekki væru alltaf margir viðstaddir þegar kveikt var á körlunum fannst mér það alltaf mjög merkileg athöfn. Ekki veit ég hvaðan þessir karlar komu upphaflega en þeir voru mjög vandaðir og flottir, sitt hvoru megin við stafina með nafni KASK. Á seinni árum hef ég reyndar oft hugleitt hvað orðið hafi um þessa heiðurskarla sem aldrei voru teknir niður fyrr en eftir þrettándann.
Þrem dögum fyrir jól var jólatréð (gervitré sem Eiríkur Þorgrímsson frændi smíðaði og var notað í fjörutíu og fimm ár) sótt upp á háaloft, það sett saman og skreytt. Sama skrautið var alltaf notað og eini óvissuþátturinn varðandi þetta verk var hvort kvikna myndi á seríunni sem var frá Reykjalundi, plastbjöllur með perum í. Aldrei kviknaði þegar stungið var í samband og hófst þá sérstök athöfn (undir stjórn pabba) sem fólst í því að hreyfa hverja peru og snúruna lauslega og sjá hvort ekki kviknaði. Oft tók þetta drjúga stund enda fór pabbi sér hægt við þetta vandaverk en mamma kallaði af og til úr eldhúsinu "kviknar ekki enn ?". Alltaf kviknaði þó að lokum og þá var serían yfirleitt í lagi út tímabilið, þ.e. fram yfir þrettándann. Þá var öllu pakkað niður og sett á háaloftið þar sem það beið
svo næstu jóla.
Þótt ég eldi nú til jafns við konu mína er hún mun flinkari í eldhúsinu (eins og öðru) og annast bakstur á smákökum fyrir jólin. Alltaf eru bakaðar þrjár tegundir og ég læt hér fylgja með eina uppskrift. Þessar kökur hefur Vilborg bakað fyrir jólin í að minnsta kosti 25 ár. Þær heita Húsarahattar uppskriftin er úr dönsku jólablaði frá námsárum okkar í Kaupmannahöfn.
Húsarahattar, u.þ.b 60 stykki.
300 grömm hveiti,
200 grömm smjör
100 grömm sykur
100 hakkaðar heslihhnetur
2-3 eggjarauður
1 eggjarauða til að pensla með, rifshlaup, smjörpappír.
Blandið saman hveiti og smjöri, bætið sykrinum og hnetunum út í , ásamt eggjarauðunum. Geymið deigið í kæliskap til næsta dags. Búið þá til kúlur á stærð við kirsuber (eða fremur stórt vínber) og leggið á bökunarplötu með smjörpappír. Gerið svo holu í deigið með "öfugum" enda á lítilli sleif.
Penslið kökurnar með eggjarauðu og bakið við 200° í 15-17 mínútur. Takið kökurnar úr ofninum, setjið rifshlaup í holuna á hverri köku og setjið svo aftur í ofninn í 2 mínútur. Látið kökurnar kólna á rist. Ef ætlunin er að
geyma þær er best að hafa þær í kæliskáp eða á köldum stað.
Verði ykkur að góðu
Skrifa athugasemd