Ljósin í bænum voru litlir steinolíulampar
Jólagesturinn okkar í dag er Aðalheiður Geirsdóttir.
Minning um jól.
,,Jólafötin á hundinn eru komin" þessi auglýsing berst á öldum ljósvakans inn á hvert heimili nú á síðustu dögum fyrir jól. Ósjálfrátt verður mér hugsað til þeirra Kols og Laxa, sem voru hundar bernsku minnar. Sé þá ekki fyrir mér íklædda fötum, hvað þá jakkafötum! Held reyndar að þeirri hlutdeild í jólahaldi hafi verið sú ein að fá e.t.v. eitthvað meira og betra í svanginn en venjulega. Já það eru breyttir tímar. Á þriðja áratug liðinnar aldar þegar ég man fyrst til jóla, finnst mér að myrkrið í desember hafi verið ákaflega svart. Ljósin í bænum voru litlir steinolíulampar, ekkert mjög margir, því olíuna þurfti að spara. Í fjósi og fjárhúsum var notast við ,,týrur og kolur". Það var reyndar stór og fallegur hengilampi litlu stofunni niðri í gamla bænum á Reyðará í Lóni.
Á honum var kveikt á aðfangadagskvöld, þá var líka ljós á ganginum, sem venjulega var koldimmur, og frammi í búri. Það var skyndilega bjart í hverju skoti. Baðstofan uppi hafði verið hvítskúruð hátt og lágt á Þorláksmessu og á aðfangadagsmorgun fór frændi minn og sótti greinar af einirunna, sem óx einhversstaðar austur í tindi. Þessar greinar voru settar á blikkdisk á baðstofugólfið og kveikt í þeim. Þá var komin jólalykt í húsið. En mesta undrið var jólatré úr spýtum sem afi minn hafði smíðað. Á toppi þess var jólaórói með englum og bjöllum. Þegar búið var að kveikja á öllum litlu kertunum og bræða þau föst á greinaendana þá snerist óróinn í hring og bjöllurnar klingdu. Á þessu tré héngu líka jólapokar sem amma hafði búið til úr marglitum pappír og oftast innihéldu þeir eitthvert góðgæti sem ekki var í boði dags-daglega.
Í huganum á ég skýra mynd úr litlu stofunni þar sem ljósið brennur á gyllta lampanum og jólatréð ljómar á borðinu meðan pabbi les jólaguðspjallið og jólahugvekjuna og við syngjum öll jólasálma á undan og eftir. Þá eru jólin svo sannarlega komin og þau verða líka á morgun og hinn daginn. Í kvöld fá ég að hátta og sofa hjá ömmu og jólasængurverið hennar er með þeim fallegustu rósum sem ég hef séð! Í alla nótt fær ljósið að loga á baðstofulampanum og við rúmmið mitt er undirskál með yndislegum smákökum sem ég má gæða mér á ef ég skyldi vakna snemma. Já ,hvers er hægt að óska sér frekar?
Flauelsgrautur.
100 gr smjör
ca 200 gr hveiti
mjólk.
Smjörið brætt í potti við vægan hita
hveitinu hrært saman við og þynnt með mjólk
og hrært vel í á milli svo úr verði kekkjalaus
jafningur, látið sjóða aðeins.
Saltað og sykrað eftir smekk.
Grauturinn er borðaður strax með kanilsykri og
kaldri krækiberjasaft.
Óska ykkur öllum gleðilegra jóla
Aðalheiður Geirsdóttir.
Skrifa athugasemd