Fyrstu jólin í ókunnu landi
Jólagestur okkar í dag er Stella Sigfúsdóttir
Árið 1995, hélt ég, ásamt eiginmanni mínum og dætrum, fyrstu jólin í ókunnu landi, en þau áttu eftir að verða mörg á komandi árum. Fyrsta árið okkar í Bandaríkjunum bjuggum við á 300 ára gömlum herragarði í bænum Greenville, í Rhode Island, sem er skammt fyrir utan Providence,höfuðborg fylkisins. Þar leigðum við ibúð hjá Adler fjölskyldunni, sem reyndust okkur afskaplega vel og voru ávallt reiðubúin til þess að rétta okkur útlendingunum hjálparhönd. Við undirbúning jólahalds komu fljótt í ljós ólíkir siðir afkomenda víkinganna borið saman við hefðbundna ameríska fjölskyldu. Við skreyttum ekki jólatréð okkar fyrr en 22. desember og það þótti Adler fjölskyldunni hin mesta fásinna. Flestir í Ameríku setja nefnilega upp jólatréð og skreyta heimilið innan og utan, á Þakkargjörðarhátíðinni, sem er síðasta helgin í nóvember. Síðan taka þau jólatrén venjulega niður þann 26.desember, þegar okkar jólahátið er enn í algleymingi.
Á aðfangadag suðum við hangikjöt, sem kom með þeim helmingi fjölskyldunnar sem var að koma frá Íslandi til að halda jólin í Ameríku og auðvitað komu þau líka með laufabrauð og ýmislegt annað séríslenskt góðgæti. Þegar leið á daginn gerðist herra Adler sífellt háværari og kvartaði sáran yfir því, hvað hann væri orðinn svangur af því að finna hangikjötsilminn ofan af efri hæðinni. Í þessu gamla húsi var mjög hljóðbært og því heyrðist mikið milli hæða. Þá kom sér nú vel að tala torkennilegt tungumál, sem ekki nokkur sála skildi orð í! Herra Adler er mikill matmaður og fékk mikið dálæti á öllum íslenskum mat sem við gáfum honum að smakka. Við ákváðum því að færa honum disk með íslenskum hátíðarmat og varð hann alveg yfir sig hrifinn en konan hans var ekki eins ánægð með þetta rauða lambakjöt eða eins og hún sagði "how can you eat those cute, little lambs" (hvernig getið þið fengið af ykkur að borða lítil, sæt lömb!).
Vegna mikils tímamismunar á austurströnd Bandaríkjanna og Íslandi, þá byrjuðum við að fá hringingar að heiman upp úr klukkan eitt eftir hádegi að bandarískum tíma. Fjölskylda og vinir hringdu til þess að óska okkur gleðilegra jóla og við vorum varla byrjuð að elda! Svo þegar jólin okkar gengu í garð, þá var kominn jóladagur heima á Íslandi.
Á Þorláksmessu byrjaði að snjóa og snjóaði um það bil fet af jafnföllnum snjó á örfáum tímum. Þá hélt áfram að snjóa meira og minna alla jóladagana, við mikinn fögnuð okkar jólasveinanna frá Fróni. Þar sem mikill trjágróður er á þessu svæði, þá varð að sjálfsögðu ótrúlega fallegt og jólalegt að hafa þennan mikla snjó. Á hinn bóginn var nánast ekkert hægt að ferðast um nema fótgangandi, þar sem allir bílar sátu pikkfastir í snjónum og mikil hætta sem stafaði af brotnum greinum og föllnum trjám.
Dóttir mín, sem var þrettán ára, brá sér út fyrir að búa til engil í snjónum á aðfangadagskvöld eins og við þekkjum svo vel hér á Íslandi. Húsfreyjan á neðri hæðinni kom þjótandi út og hélt að Fjóla hefði dottið ofan af efri hæðinni og lægi þarna ósjálfbjarga, baðandi út öllum öngum, ófær um að gefa frá sér hljóð!
Eins og sönnum Íslendingum sæmir, þá áttum við hvert sitt eintak af nýjum jólabókum frá Íslandi og lásum fram á rauða nótt. Því hrukkum við upp við vondan draum þegar krakkarnir á neðri hæðinni byrjuðu að opna pakkana sína upp úr klukkan sex á jóladagsmorgunn. Hávaðinn og ærslagangurinn var þvílíkur, að ómögulegt var að reyna að sofa sig frá því. Við skreyddumst því rauðeygð á fætur og hituðum ekta súkkulaði með rjóma og fengum okkur smákökur með. Á jóladag höfðum við ljúffengan íslenskan hamborgarahrygg, sem einhver bíræfinn Íslendingur hafði "smyglað með sér sem íslensku lambalæri, þar sem óheimilt er að koma með svína- eða nautakjöt til Bandaríkjanna. Þá borðuðu amerísku vinirnir okkar hins vegar svínabóg, eins og algengt er að hafa á boðstólum þar á jóladag.
Á annan í jólum hefjast venjulega einhverjar mestu útsölur ársins í Bandaríkjunum og hlaupa þá allir til, sem vettlingi geta valdið, til þess að krækja sér í vörur á einstöku verði. Við héldum hins vegar ennþá jólin hátíðleg, þótt jólatré nágrannanna hrúguðust upp hvert sem litið var, enda jólahaldi þeirra lokið. Oft þóttum við frekar skrítin í siðum og háttum, og ekki batnaði það þegar við héldum áfram að hafa okkar jólatré uppi, í fullum skrúða, langt inn í nýja árið. Þegar við loksins tókum tréð niður, þann 7. janúar, þá hafði frú Adler á orði að hún hefði verið farin að halda að við ætluðum bara að hafa tréð áfram þar til allar nálarnar yrðu dottnar af og við gætum kastað því í arininn.
Á þessum fyrstu jólum okkar í ókunnu landi þá söknuðum við að sjálfsögðu mest nánustu ættingja og vina. Þá fundum við öll fyrir miklum söknuði að heyra ekki kirkjuklukkurnar hringja inn jólin, á gömlu "Gufunni." Á þeim tima var Internetið ekki orðið svo fullkomið að hægt væri að stylla á RÚV á tölvunni, en í dag er það ekkert mál. Ég tel samt mjög mikilvægt að sem flestir upplifi jól í öðru landi, því enginn veit hvað átt hefur fyrr en misst hefur.
Ritzkaka (létt og fljótlegt):
1 bolli sykur
3 eggjahvítur
1 tsk. lyftiduft
20-30 Ritz saltkex
½ bolli hnetur (má sleppa)
1 peli þeyttur rjómi.
¾ hlutar sykursins, lyftiduftið og eggjahvíturnar þeytt saman. Saltkexið mulið gróflega (og hneturnar ef notaðar) og blandað saman við þeytinginn. Hellt í lausbotna tertuform og bakað við 175° C (350°F) í 25 mínútur.
Rjóminn þeyttur með afganginum af sykrinum og 1 tsk. vanilludropum. Hellt í lausbotna tertumót og fryst. Sett ofan á kökuna rétt áður en hún er borin fram.
Jólakveðjur til ykkar allra með þökk fyrir góð kynni og samstarf á árinu.
Stella Sigfúsdóttir
Verkefnis- og fjármálastjóri
Háskólasetrinu á Hornafirði
Skrifa athugasemd