Jólahamingjan og Handy Andy
Jólagestur okkar í dag er Guðrún Guðmundsdóttir Hólmi
Mínar fyrstu minningar um aðventuna og jólin, tengjast hreingerningaræði, mörgum smákökustaukum, eplalykt, og bókaflóði. Hún, mamma mín, bókstaflega sótthreinsaði æskuheimili mitt, í aðventubyrjun. Ég held hún hefði sómt sér vel í góðri auglýsingum um hreinsiefni. Í þessu tilfelli man ég eftir grænum Handy Andy brúsa sem fylgdi henni. En, svei mér þá, hún virtist bókstaflega njóta þessarra stunda, og söng oftast við þessa iðju. Eftir sótthreinsunina, tók við baksturinn. Ég man en ilminn af kökunum hennar, og þrátt fyrir ítrekaðar tilraunir við að ná þessum ilmi fram, þegar ég baka, er þessi mömmukökulykt alltaf númer eitt í huga mér. Hún saumaði líka, oft á okkur systkinin jólaföt, og svo fengum við alltaf ný náttföt fyrir jólin. Man sérstaklega eftir svona pelableikum bangsímon flónelsnáttfötum sem ég fékk einu sinni. Vá........... hvað þau voru sérlega flott. Vildi alveg eiga þau í dag bara töluvert stærra númer.
Heimilið var ekki skreytt fyrr en á aðfangadag, og í fyrstu man ég eftir að lambalæri hafi verið aðalréttur, síðar tók við hamborgarahryggur, við því hlutverki, en í forrétt var alltaf einhver rjómalöguð súpa, og eftirrétt heimatilbúin ís.
Ég ólst upp á mannmörgu heimili, og óskaplega fannst mér alltaf fullorðna fólkið vera lengi að borða þetta kvöld, sérstaklega súpuna. Það var bara ekkert eðlilegt.
Eftir matinn tókum við svo upp pakkana, og að sjálfsögðu skipuðu þeir stóran sessi í hjörtum okkar systkinanna. Fjölskylda mín er afar bókhneigð, og einkenndust jólin því bókstaflega af bókaflóði. Það var ekkert óeðlilegt að hver fjölskyldumeðlimur hefði 10-15 nýjar bækur um hver jól. Í mörgum tilfellum komu þær, sem gjafir, en einnig var keypt mikið af bókum fyrir jólin.
Ég ólst því upp við bókmenntagagnrýni við morgunverðarborðið öll þau jól sem ég dvaldist heima. Og ég sakna þess, oft. Í dag fer þessi gagnrýni fram í gegnum síma. Ekki nærri því eins menningarlegt.
Eftir að við Maggi hófum búskap, höfum við skapað okkar jólahefðir, og hafa þær óneytanlega stundum sveiflast til eftir því hvernig atvinnu okkar er háttað.
Síðustu ár hefur aðventan t.d einkennst af próflestri, undirritaðrar, og vinnunnar vegna höfum við ekki dvalið á heimilinu okkar, í sveitinni nema um helgar.
Jólaskrautið týnist því smá saman fram um helgar hjá okkur.
Jólin koma samt, alltaf þrátt fyrir tímaleysið.
Ég erfði ekki hreingerningargleði hennar mömmu. En fyrstu jólin eftir að ég fór að búa reyndi ég að leika hana.
Ég flaug með hreingerningartæki um allt húsið, meira að segja með Handy Andy, en ég féll eftir nokkur ár, og það gerði ég líka í bakstrinum.
Það eru samt alltaf vissar kökusortir sem eru ómissandi, og ég reyni að baka aftur, ef einhver sortin klárast, fyrir jól.
Ég ólst upp við laufabrauðsgerð,og held fast í það . Og þrátt fyrir að Maggi hafi ekki alist upp við slíkt, þá hugsa ég að hann myndi sakna laufabrauðsins meira heldur en ef ein og ein sort af jólakökum dytti út.
Það er einnig hefð hjá okkur að fara á jólatónleikana í Hafnarkirkju, og þar nær maður nú alltaf í skottið á rétta jólaandanum.
Á Þorláksmessu höfum við í gegnum árin skapað okkur vissa hefð. Í hádeginu er alltaf borðuð skata með tengdaforeldrum mínum, börnin eru reyndar ekkert alveg að fíla þá fisktegund.
Og síðan höfum við alltaf farið á Höfn að versla, og dreifa jólakortum og gjöfum til vina og vandamanna. Þessi hefðbundna Þorláksmessuyfirreið, finnst okkur orðin ómissandi hluti af jólahaldinu.
Fáum að vísu tiltölulega of mikið af sykri í einu þennan dag, því auðvita er allstaðar testaðar jólakökur og konfekt.
En margar góðar sortir hefur maður nú kynnst í þessum heimsóknum, og að þeim öllum ólöstuðum þá eru nú nýbakaðar skonsurnar hjá henni Magnhildi og honum Valda toppurinn, ummmmmmmmmm.
Jólatréð hjá okkur er alltaf skreytt á Þorláksmessukvöld, og þar sem ég dýrka jólaskraut þá er því troðið bókstaflega allstaðar. Eins og sjá má á meðfylgjandi mynd. Ef innlit og útlit kæmi til mín á jólunum þá fengi ég örugglega falleinkun. Jólaþemað, í skrautinu er yfirleitt allir litir, allar gerðir og mikið af þessu.
Það er fínt að hlusta á jólakveðjurnar á meðan maður er að klára að skreyta.
Hangikjötslærið er alltaf soðið á Þorláksmessukvöld. En það notum við ofan á laufabrauð á jóladag, og eins lengi og það dugar. Hamborgarahryggur er svo alltaf eldaður hjá okkur á aðfangadag.
En þá borðum við alltaf kaldan búðing í hádeginu, og í hann er laumuð ein mandla, sá sem fær möndluna þarf ekki að taka af borðinu og vaska upp eftir kvöldmatinn. Öllum til mikillar hrellingar hefur Arndís Ósk hreppt þessa möndlu undanfarið, hún er eftir vill sú eina, sem er ekki búin að fá nóg af uppvaski. Enda bara 5 ára.
En ég stefni að því að ná þessari möndlu í ár, og njóta lífsins upp í sófa meðan hinir í fjölskyldunni ganga frá.
Ég ætla ekki að reyna að toppa Nóa Síríus uppskriftir, eða allar hefðbundnar, og ættbundnar hnallþórur.
En langar samt að benda ykkur á að prófa að smyrja Laufabrauðið með íslensku smjöri, (að sjálfsögðu) þar ofan á gott hangikjöt, síðan nokkrar súrar gúrkur, helst heimagerðar, eða smá eplasalat.
Þetta snæðist svo upp í sófa með jólaöli, helst að vera í flónelsnáttfötum, og hafa góða bók við hendina. Ekkert mál með mylsnuna. Þrífið það bara eftir jól.
Megi guð gefa okkur öllum og heimsbyggðinni gleðileg jól og farsæld á komandi ári
Skrifa athugasemd