Skólaslit í Grunnskóla Hornafjarðar
Grunnskóla Hornafjarðar var slitið í fjórða sinn 30. maí í íþróttahúsi Hafnar. Dagskrá skólaslitanna hófst á götuleikhúsi fyrir utan íþróttahúsið og eldgosasýningu en að henni lokinni færði fólk sig inn í íþróttahúsið, í hlýjuna því heldur napurt var þennan dag. Dagskrá skólaslitanna var hefðbundin, nemendur í 1. -3. bekk voru með atriði, Hulda Laxdal Haukdóttir skólastjóri flutti skólaslitaræðuna, starfsmenn sem láta af störfum voru kvaddir en að öðru leyti fengu útskriftarnemar mesta athyglina. Úskriftaremendur sem hafa skarað fram úr á ýmsum sviðum fengu viðurkenningar. Dúx skólans var að þessu sinni Ásdís Pálsdóttir. Dóra Björg Björnsdóttir og Sigríður Jóhannesdóttir hlutu viðurkenningu fyrir góðan árangur í dönsku, Agnar Ólafsson og Felix Þór Gíslason fyrir frumkvæði og iðjusemi í smíðum, Dóra Björg Björnsdóttir og Tómas Ásgeirsson fyrir félagsstörf í skólanum og að vera góð fyrirmynd og Jens Olsen og Sunneva Dröfn Jónsdóttir fyrir miklar framfarir í námi. Á milli atrið voru 10. bekkingar með tónlistaratriði og Magnús Ágúst Magnússon flutti ávarp fyrir þeirra hönd.
Í ræðu sinni tengdi Hulda Laxdal skólastarfið í Grunnskóla Hornafjarðar við þær 6 meginstoðir sem áhersla er lögð á í nýrri aðalnámskrá. Hér á eftir birtist ræða Huldu Laxdal í heild sinni.
Skólaslitaræða
Kæru nemendur, starfsfólk, foreldrar, forráðamenn og aðrir gestir.
Skólaárið 2010 –11 er nú að renna sitt skeið hér hjá okkur í Grunnskóla Hornafjarðar. Mig langar í þessum orðum að stikla á stóru um starfsemi skólans og fjalla um nokkra áhersluþætti skólastarfsins.
Skólaárið hefur að vanda verið viðburðaríkt enda ekki von á öðru á rúmlega 360 manna vinnustað. Nám í sinni fjölbreyttustu mynd verður alltaf grundvallarþáttur skólastarfsins og er Aðalnámskrá grunnskóla það tæki sem leggur til grunnin til að vinna út frá, bæði í kennslu og allri umgjörð. Stefnt er að því að nýjar námskrár fyrir leik-, grunn- og framhaldsskóla taki gildi frá og með næsta skólaári.
Í námskránni er m.a. fjallað er um sex grunnþætti menntunar. Þessir grunnþættir eru óháðir námsgreinunum sem slíkum en eiga samt að koma við sögu í öllu námi og þeir snúast öðru fremur um skólabrag, starfshætti og áherslur í skólastarfi.
Mig langar að greina frá þessum grunnþáttum hér og hvað við í skólanum erum að gera í anda þeirra og að hverju við stefnum. Ég mun stikla á stóru því ef ég les rétt í tilfinningar nemenda minna þá liggur þeim öllum á út í vorið. En fyrsti grunnþátturinn sem ég greini frá er:
Læsi í víðum skilningi
Læsi er lykillinn að því að nemendur geti þroskað þekkingu sína og hæfileika til að vera gagnrýnir og virkir þegnar í lýðræðisþjóðfélagi. Markviss þjálfun í íslensku er lykilforsenda þess að ná slíkri hæfni. Í skólanum er mikil áhersla lögð á lestrarnám, sérstaklega í yngri bekkjunum og er virk þátttaka foreldra í lestrarþjálfun barna sinna ómetanlegur stuðningur í náminu. Full ástæða er til að viðhalda lestrarþjálfun upp allan grunnskólann sem leið í að efla lestrarfærni og ánægu af lestri. En læsi í víðum skilningi nær til fleiri þátta en lesturs texta.
Nemendur þurfa einnig að auka færni sína í öðrum þáttum og vera sem best læsir m.a. á erlend tungumál, tölur og stærðfræði, menningu, félagsleg samskipti, myndmál, tónmál, náttúru og umhverfi. Öllum þessum þáttum er sinnt af kostgæfni í námi nemenda hér og lögð er áhersla á að jafnvægi ríki milli bóklegs- og verklegs náms. Næsti grunnþáttur sem ég fjalla um er:
Lýðræði
Í Aðalnámskrá grunnskóla segir að starfshættir í skólum skulu miða að því að efla lýðræðislegt samstarf og sjálfstæða og gagnrýna hugsun.
Við tökum heilshugar undir þessa stefnu og í starfsmanna hópnum hvetjum við til virkrar þátttöku í stefnumótun skólans og deilum verkum og ábyrgð. Foreldrar og forráðamenn koma að skólanum með setu í skólaráði, við höfum hér foreldrafélag og foreldrar eiga fulltrúa í skólanefnd og stýrihópum innan skólans. Hvað nemendurna varðar þá hafa þeir verið virkir þátttakendur á ýmsum sviðum og lögðu okkur m.a. í samstarfi við foreldra og starfsmenn, til ný kjörorð fyrir skólann. Nemendur hafa einnig unnið margvísleg verkefni í náminu þar sem lýðræði er í forgrunninn. Í öðru starfi skólans höfum við notið krafta þeirra og hafa tíu nemendur setið sem fulltrúar skólafélaga sinna í skólaráði, sjálfsmats- og umhverfisteymi skólans auk þess sem átta nemendur skipa öflugt og virkt nemendaráð. Mig langar til að þakka bæði starfsfólki, foreldrum og ykkur nemendum fyrir ykkar framlag til þessarar vinnu í vetur.
Samskipta- og uppeldisstefna skólans, Uppeldi til ábyrgðar fellur einnig vel að lýðræðishugsuninni og við munum halda áfram að styrkja okkur í því starfi með því að vinna markvist með stefnuna, halda áfram að fá til okkar námskeið og bjóða upp á foreldranámskeið.
Við viljum einnig viðhalda og bæta enn frekar öflugt samstarf við nærsamfélag skólans og ég tel það lið í að efla lýðræðisvitund nemenda. Það hjálpar þeim að skilja að við sem einstaklingar erum hluti af stærri heild þar sem við höfum vægi með orðum okkar og gjörðum. Við höfum farið í skemmtilegar, námstengdar heimsóknir á vinnustaði og í vetur var endurvakin starfskynning fyrir 10. bekkinga. Ég þakka öllum þeim aðilum sem tóku á móti okkur kærlega fyrir og undirstrika mikilvægi þess að skólinn sé í góðu sambandi við samfélag sitt. Þriðji grunnþátturinn er:
Jafnrétti
Jafnrétti tekur til þess að allir hafi sömu réttindi óháð margbreytileika einstaklinganna og aðstæðna þeirra. Mikilvægt er að menntun til jafnréttis fari fram á öllum skólastigum og markmið hennar er að skapa tækifæri fyrir alla til að þroskast á eigin forsendum, rækta hæfileika sína og lifa ábyrgu lífi í frjálsu samfélagi.
Jafnrétti er haft að leiðarljósi í starfi og samskiptum innan skólans. M.a. er Grunnskóli Hornafjarðar skóli án aðgreiningar, hér fá allir nemendur sem þess æskja skólavist og lögð er áhersla á að mæta margþættum þörfum hvers og eins. Skólinn er til fyrir nemendurna og hann aðlagar sig að þörfum þeirra. Í Aðalnámskrá grunnskóla er kveðið á um að hver nemandi fái nám við hæfi og höfum við í vetur verið að skoða nánar hugmyndafræði einstaklingsmiðunar og sjá margir í þeim vinnubrögðum kjörið tækifæri til að mæta enn betur þörfum nemenda. Þá er komið að næsta grunnþætti náms sem er :
Heilbrigði og velferð
Í vetur gerðumst við Heilsueflandi skóli og vinnum við sem slíkur að líkamlegu- andlegu- og félagslegu heilbrigði allra í skólanum. Sem lið í þessu starfi leggjum við áherslu á margvíslegan stuðning við nemendur t.d. með öflugri sérkennslu og góðu samstarfi við sérfræðinga sem stutt geta við bakið á okkur. Við leggjum mikla áherslu á að einelti sé ekki liðið í skólanum og höfum leitað eftir stuðningi foreldra í þeirri vinnu. Við vinnum að forvörnum á víðum grunni og erum með mjög gott mötuneyti þar sem unnið er í samræmi við ráðleggingar landlæknisembættisins. Við leggjum mikla áherslu á margvíslega hreyfingu og erum með skemmtilegar uppákomur í því sambandi s.s. íþrótta- og leikjadaga, Unicef hlaupið, bekkjarmót og skólahreysti. Næst síðasti grunnþátturinn sem ég fjalla um er:
Menntun til sjálfbærni
Hugtakið sjálfbærni felur í sér að við leitumst við að mæta þörfum samtíðar án þess að skerða möguleika komandi kynslóða til að mæta þörfum sínum.
Í skólanum vinnum við m.a. að því að verða Grænfánaskóli. Það gerum við með því að haga umgengni okkar og starfi í anda sjálfbærni. Við leggjum áherslu á að kynnast náttúrunni og sú skemmtilega hefð hefur skapast hér að fara í fjölbreyttar námsferðir um okkar nærsamfélag. Að lokinni tíu ára skólagöngu hafa nemendur kynnst mörgum áhugaverðum stöðum í sýslunni sinni og unnið þar margvísleg námsverkefni. Ég færi þeim aðilum sem tekið hafa á móti okkur og aðstoðað hafa í vettvangsferðum skólans okkar bestu þakkir.
En eins mikilvægt og það nú er að þekkja vel heimaslóðir sínar er það öllum holt að víkka út sjóndeildarhringinn. Í mörg ár hefur verið farið í frábæra ferð í skólabúðirnar aðLaugum í Sælingsdal og nú langar okkur að bæta við annarri ferð í skólabúðirnar að Reykjum í Hrútafirði. Þessar skólabúðir eru einstakar hvor á sinn hátt en sameiginlega bjóða þær upp á frábært tækifæri fyrir börnin okkar til að kynnast nemendum annarsstaðar af landinu í þroskandi námi og leik.
Náttúran sýndi okkur hver það er sem völdin hefur í samspili okkar mannanna við hana og urðu bæði veðurfar og eldgos til að raska aðeins ferðalögum og útistarfsemi okkar nú á vordögum, við breyttum sumum ferðum og uppákomum en annað hefur verið fært til haustsins. Að lokum fjalla ég hér um sjötta grunnþátt menntunar, en hann er:
Sköpun
Skóli sem hefur skapandi starf að leiðarljósi einkennist af opnum, sveigjanlegum og lýðræðislegum skólabrag. Hann hefur m.a. að markmiði að virkja frumkvæði, sjálfstæði og sköpunarkraft.
Mér finnst mikilvægt að halda því á lofti að í skólastarfi erum við að mennta börn til að takast á við verkefni framtíðarinnar og við verðum að gæta þess að festast ekki í aðferðum fortíðarinnar í þerri vinnu. Við starfsfólkið þurfum að vera á tánum, vissulega eigum við að þekkja grunn okkar en horfa líka stöðugt til nýrra leiða og tækifæra varðandi menntun barnanna. Skapandi starf hjálpar okkur öllum að þjálfast í að hugsa út fyrir kassann.
Nemendur grunnskólans hafa staðið sig með stakri prýði á þessu sviði og eignuðumst við enn á ný verðlaunahafa í Nýsköpunarkeppni grunnskóla sem haldin var í haust. Einnig náðum við þeim frábæra árangri að sigra First Lego League keppnina hér á landi og er lið Grunnskóla Hornafjarðar, Frumurnar, á leið til Hollands nú í byrjun júní að keppa fyrir Íslands hönd á opna Evrópumótinu. Slíkur árangur næst ekki nema með samstilltu átaki allra sem að starfinu koma og ég óska ykkur krakkar og aðstandendum öllum til hamingju með þessa sigra og Frumunum góðs gengis í Hollandi.
Þegar fjallað er um skapandi starf koma listgreinarnar upp í hugann og er þeim sinnt vel hér í smiðjum og vali. Skólasamfélagið hefur notið góðs af skapandi starfi nemenda við hin margvíslegu tækifæri. Við höfum m.a. sett upp fjölbreyttar sýningar bæði stórar og smáar þar sem tónlist, leikur, myndlist og hönnunarvinna nemendanna hefur notið sín.
Áður en ég læt staðar numið við að tengja skólastarf okkar við þessa grunnþætti menntunar sem fram koma í Aðalnámskrá grunnskóla langar mig að nefna hversu vel ég tel hin nýju kjörorð skólans virðingu, jákvæðni, vináttu, frelsi og metnað falla að þessum grunnþáttum sem ég hef talað út frá.
Að lokum vil ég færa starfsmönnum Grunnskóla Hornafjarðar, foreldrum og nemendum bestu þakkir fyrir samstarfið í vetur og við ykkur krakkar vil ég segja. Menntun er máttur sem þið búið að alla ykkar ævi og enginn getur frá ykkur tekið, þess vegna er skóli góður staður að vera á. En nú styttist í sumarfrí, njótið þess vel og við hlökkum öll til að fá ykkur aftur til starfa í haust.
