Skólapúlsinn
Mat á virkni nemenda, líðan og skóla- og bekkjaranda
Í vetur höfum við í Grunnskólanum tekið þátt í sjálfsmatsverkefni sem nefnist Skólapúlsinn. Þetta verkefni kannar hug nemenda til þriggja þátta í skólastarfinu, þ.e. virkni nemenda í skólanum, líðan þeirra og skóla- og bekkjaranda. Matið fer þannig fram að öllum nemendum í 6. – 10. bekk býðst að svara matsspurningum einu sinni yfir veturinn og eru spurningarnar lagðar fyrir 4-9 sinnum, allt eftir stærð skóla. Í Grunnskóla Hornafjarðar eru spurningar lagðar fyrir fjórum sinnum, í september, nóvember, janúar og apríl. Svarað er í tölvu og ekki er hægt að rekja svör einstakra nemenda. Út frá þessum spurningum sjáum við hvar skólinn okkar stendur í samanburði við aðra skóla í landinu sem taka þátt í Skólapúlsinum. Það er 31 skóli víðsvegar af landinu sem tekur þátt í þessu sjálfsmatsverkefni og tæplega 5000 nemendur sem samsvarar rúmlega 20% nemenda á landsvísu. Þetta er fyrsta árið sem unnið er með þetta Skólapúlsinn og það tekur nemendur að meðaltali 25 mínútur að svara spurningunum en margar spurningar liggja til grundvallar hverjum matsþætti.
Virkni nemenda í skólanum
Í þessum þætti eru nemendur spurðir út í ánægju af námi, trú á eigin getu, þrautseigju í námi, stjórn á eigin árangri ásamt fjarvistum og þátttöku í íþróttum eða líkamsrækt. Þær námsgreinar sem fyrst og fremst er spurt um eru PISA greinarnar, þ.e. lestur og íslenska, stærðfræði og náttúrufræði. Í þessum lið kemur skólinn ágætlega út nema hvað varðar stærðfræðina. Að vísu hafa nemendur í Grunnskóla Hornafjarðar heldur minni ánægju af lestri en jafnaldrar þeirra en þeir hafa álíka mikla trú á eigin getu í íslensku og finnst þeir hafa álíka mikla stjórn á eigin lífi og sýna álíka þrautseigju í námi og jafnaldrar þeirra annarsstaðar á landinu. Þó hafa nemendur skólans verið að skora hærra eftir því sem liðið hefur á veturinn. Áhugi á stærðfræði og trú á eigin getu í henni er hinsvegar marktækt minni en landsmeðaltalið á meðan ánægja og trú á eigin getu í náttúrufræði og þátttaka í íþróttum er marktækt meiri í Grunnskóla Hornafjarðar en hjá jafnöldrum þeirra á landinu. Fjarvistir eru einnig heldur minni hjá hornfirskum börnum en jafnöldrum þeirra.
Líðan nemenda
Þegar kemur að líðan nemenda höfum við verið að nálgast landsmeðaltalið eftir því sem liðið hefur á veturinn og ekki er lengur marktækur munur á neinum þættinum þar í samanburði við aðra skóla. Í fyrstu mælingu haustsins var sjálfsálit nemenda hinsvegar marktækt minna en meðaltalið á landinu og eins fannst nemendum hér þeir hafa mun minni stjórn á eigin lífi. Vanlíðan þeirra mældist einnig marktækt meiri sem og kvíði og einelti. Nú mælist ekki lengur marktækur munur á þessum þáttum.
Skóla- og bekkjarandi
Undir þessum þætti sjáum við mestu frávikin í skólanum. Þær spurningar sem snúa að samsömun við nemendahópinn gefa þó til kynna að þar hafi ástandið skánað í vetur og ekki er lengur marktækur munur í samanburði við aðra skóla en það var það fyrst í haust. Er kemur að sambandi nemenda við kennara þá finnst nemendum hér þeir ekki vera í eins góðu sambandi við kennara og nemendur annarsstaðar á landinu og hið sama er að segja um aga í tímum og stuðning kennara við nemendur. Í þessum þáttum eru nemendur okkar ósáttari en nemendur annarsstaðar. Nemendur hér virðast vera álíka virkir í tímum og nemendur annarsstaðar en hinsvegar er þáttur heimavinnu marktækt minni í námi nemenda hér í samanburði við hina skólana.
Hvað gerum við með niðurstöður matsins?
Það er eitt að fá að upplýsingar um stöðuna hjá okkur en það er annað mál hvernig við vinnum með niðurstöðurnar. Að hluta til lítum við á Skólapúlsinn sem matstæki sem við getum notað til að sjá hvernig ákveðin vinna skilar sér í skólastarfinu. Þannig höfum við t.d. hugsað okkur að nota Skólapúlsinn sem eitt af tækjunum til að mæla hvernig Uppeldi til ábyrgðar skilar sér inn í skólann en þar er unnið með þætti sem snúa að sjálfstjórn, ábyrgð hvers og eins á eigin lífi og sinni eigin líðan og þar sem þessir þættir hafa verið að koma betur út eftir því sem líður á veturinn teljum við að vinna með Uppeldi til ábyrgðar sé að skila sér í skólastarfið. Til að styrkja þessa þætti betur þá ætlum við að efla starfsmenn enn meira í að nota Uppeldi til ábyrgðar. Þannig erum við t.d. komin af stað með leshópa í skólanum og í ágúst verður námskeið fyrir alla starfsmenn um Uppeldi til ábyrgðar.
Hvað skóla- og bekkjarandann varðar þá erum við ekki sátt við niðurstöðurnar þar sem við mælumst marktækt lægri en aðrir skólar í flestum þáttum. Námskeiðið sem starfsmenn sátu um daginn um skólagöngu barna með ADHD ætti hinsvegar að geta hjálpað mörgum starfsmönnum til að takast betur á við erfið mál sem upp koma í skólastarfinu. Samstarf heimilis og skóla er alltaf mikilvægt en þegar kemur að hverskonar frávikum og erfiðleikum verður samstarfið ennþá mikilvægara. Því verður lögð enn meiri áhersla á samstarf við heimilin í tengslum við þennan þátt. Að lokum er ljóst að námskeiðið í haust um Uppeldi til ábyrgðar styður við betri skóla og bekkjaranda og á að efla tengsl kennara og nemenda.
Það er markmið okkar í skólanum að vera aldrei undir landsmeðaltali í neinum þætti Skólapúlsins og að stefna beri að því að í a.m.k. helmingi hvers þáttar sé skólinn að koma út hærra en landsmeðaltalið. Með innra mati eins og fram fer í Skólapúlsinum er hægt að fylgjast með ástandinu, bregðast við og reyna sífellt að bæta ástandið. Niðurstöður matsins gefa okkur til kynna hvar við eigum að vanda okkur meira, hvaða námskeið við eigum að fá fyrir starfsfólk og síðast en ekki síst til að sýna okkur hvar við erum að standa okkur vel. Sjálfsmat sýnir okkur nefnilega í langflestum tilfellum líka góðar niðurstöður og það er mikilvægt að halda þeim líka á lofti. Þannig sjáum við t.d. núna hvar við virðumst vera að vinna á og þá er mikilvægt að viðhalda þeirri vinnu sem er í gangi þar.
