Hafnarskóli nýsköpunarskóli ársins
30. september var lokahóf Nýsköpunarkeppni grunnskólanemenda haldið í Grafarvogskirkju. Þar hlaut Hafnarskóli annað árið í röð tilnefninguna Nýsköpunarskóli ársins. Það er mikill heiður fyrir okkur í grunnskólanum að fá þennan titil en þar sem tillögur í keppnina voru sendar inn á síðast skólaári þá var það gert undir nafni Hafnarskóla, á þessu skólaári verða hugmyndir sendar inn í nafni Grunnskóla Hornafjarðar.
Í nokkur ár hefur Eiríkur Hansson kennt nýsköpun í 4. og 5. bekk grunnskólans og hefur hann hvatt nemendur til að taka þátt í keppninni og leiðbeint þeim eins og hægt er. Eldri nemendur fá að spreyta sig í Lego keppninni og í frumkvöðlavinnu þar sem Eiríkur hefur einnig verið einn aðalforsprakkinn á vegum skólans. Það lá því í augum uppi að hann tæki á móti verðlaunum úr hendi menntamálaráðherra. Við það tækifæri sagði Eiríkur meðal annars.
"Það er heiður fyrir mig að taka við verðlaunum fyrir það að kenna hugmyndaríkum og skapandi krökkum austur á Höfn. Hornfirðingar eru hugvitsmenn og hugmyndasmiðir upp til hópa. Þar bjuggu menn lengur en víða annarsstaðar við einangrun og urðu að bjarga sér á harðbýlu landsvæði. Ef hlutirnir fengust ekki í kaupfélaginu þá voru þeir ekki til, nema maður fyndi þá sjálfur upp og smíðaði þá, úr því efni sem til féll. Árið 1920 réðst ungur maður úr Mosfellssveit til barnakennslu austur á Höfn. Hann lýsir kynnum sínum af heimamönnum svo að þeir hafi verið fram úr hófi hógværir, kurteisir og lítillátir. Þeir voru sjálfbjarga og smíðuðu sjálfir þau tól sem þeir þurftu á að halda. Þeir höfðu fyrirvara á öllu sem þeir sögðu og litu á já og nei sem blótsyrði. Þetta var Halldór Laxnes en hann segir frá þessu í bók sinni Grikklandsárið.
Tæpum 80 árum seinna fetaði ég í fótspor nóbelsskáldsins, og réð mig til barnakennslu á Höfn. Ég kom reyndar ekki úr Mosfellssveitinni heldur frá Stöðvarfirði en ég tek heilshugar undir þessa lýsingu skáldsins á lundarfari Skaftfellinga
Þessi sjálfsbjargarviðleitni og hógværð lifir enn með þeim og það þykir eðlilegur hlutur að bjarga sér og skapa sjálfur þau tæki og verkfæri sem menn þarfnast. Í dag er mikil gróska á Hornafirði og margir frumkvöðlar að störfum í fyrirtækjunum sínum. Þetta andrúmsloft skilar sér auðvitað til barnanna og þau verða duglegir uppfinningamenn fyrir vikið.
Ég hef nú í nokkur ár fengið tækifæri til að kenna nýsköpun sem námsgrein í 4. og 5. bekk á Höfn, hvort sem það er nú yfirleitt hægt að kenna nýsköpun, en allavega hef ég reynt að skapa það andrúmsloft hjá nemendum að þeir gefi hugmyndafluginu lausan tauminn og finni hjá sér þörf til að skapa eitthvað nýtt. Finna lausnir á vandamálum og koma hugmyndunum sínum frá sér svo að aðrir skilji.
Síðan að ég fór að láta nemendur mína taka þátt í Nýsköpunarkeppninni hafa liðlega tuttugu krakkar farið áfram í vinnusmiðjurnar og þegar ég skoða þann hóp sem þangað hefur náð kemur í ljós að það er mjög breiður hópur. Þar eru stelpur og strákar, sveitakrakkar, bæjarbúar, nýbúar, slakir námsmenn, afburðanemendur, íþróttafólk og tónlistarfólk. En flestir þessir krakkar eru Skaftfellingar í marga ættliði og mörg þeirra náskyld. Þrjú dæmi eru um að systkin hafi komist áfram. Þannig að kannski er þarna tækifæri fyrir Kára Stefánsson að finna nýsköpunargenið.
Það er mikilvægt að koma börnum í skilning um að þau geti breytt framtíðinni með því að finna upp hluti eða komið með hugmyndir sem auðvelda bæði þeim og öðrum lífið.
Stundum eru krakkar feimnir við að segja frá þeim hugmyndum sem þau fá og halda að þær séu hlægilegar. Þá spyr ég þau stundum hvaða viðbrögð þau haldi að Thomas Edison hafi fengið þegar hann kom með glerkúlu með vír innaní og sagði að þetta kæmi í staðin fyrir kerti. Ætli hann hafi ekki verið álitin skrítin?
Krakkarnir halda stundum að sumar uppfinningar hafi bara alltaf verið til og átta sig ekki á því að einhver maður fann hlutinn upp og við öll hin njótum hans.
Hvað ef til dæmis ljósaperan hefði aldrei verið fundin upp og við þekktum ekki annan ljósgjafa en kerti.
Þá spyr einhver. En hver fann þá upp kertið?
Þegar við útskrifum nemendur úr grunnskólanum hvað viljum við þá að þeir kunni. Við viljum að þeir standi klárir á því sem segir í námskránni um einstaka námsgreinar: Geti fallbeygt, stigbreitt, og einfaldað jöfnur. En mér finnst stundum vanta áhersluna á að þeir geti notað hugmyndaflug sitt, sér og öðrum til framdráttar. Gefum nýsköpun aukið rými í skólakerfinu. Beislum íslenskt hugvit."
Af þessum orðum Eiríks má sjá að Hornfirðingar geta státað sig af því að eiga mikið af hugmyndaríku fólki og nú þurfum við kannski að horfa meira á það hvernig við komum hugmyndunum í framkvæmd. Hugmyndirnar vantar ekki en kannski getum viðbætt möguleikana til að útfæra þær og markaðsetja. Frumkvöðlasetrið hefur þar gríðar mikla þýðingu og vonandi á þessi frumkvöðlahugsun okkar Hornfirðinga eftir að halda áfram að styrkja innviði samfélagsins, gera það fjölbreyttara og eftirsóknarverðara. Við í grunnskólanum tökum undir síðustu orð Eiríks en viljum tengja þau svæðinu og segjum því beislum hornfirskt hugvit.
