Hornfirska álafélagið

Frumkvöðlasetur Austurlands ehf., Rannsóknarstofnun Fiskiðnaðarins, Hólaskóli, Veiðimálastofnun (Norðurlandsdeild), Hoffell ll , Garðey h/f , Búnaðarsamband Austur –Skaftafellsýslu og Útflutningsráð Íslands eru að vinna að fjármögnun verkefnis sem hefur það megin markmið að meta hagkvæmni álaeldis hér á landi. Samtímis þessari vinnu verður lagt arðsemismat á þær vinnsluleiðir sem koma til greina fyrir eldisálinn og komið á markaðstengslum fyrir álitlegustu ála afurðirnar.
Mikil þekking hefur skapast með rannsóknum Veiðimálastofnunarinnar á Hólum um göngu glerála við Ísland. Einnig hefur þekking á eldiskerfum vaxið hröðum skrefum. Tilgangur þessa verkefnis er að byggja hagkvæmismat á þessari þekkingu, göngu gleráls og bestu fáanlegri tækni við eldi og vinnslu.
Verkefninu er ætlað að koma á þekkingargrunni við veiðar, eldi og vinnslu á ál. Vitað er að áll veiðist um allt land að NA-horni landsins undanskildu og best hefur verið að ná í glerál á suður- og vesturlandi. Á árunum 1960 – 1965 voru stundaðar veiðar á ál við Suðausturhluta landsins til manneldis. Állin var veiddur síðsumars og á haustin bæði var állin seldur til reykingar innanlands eins var hann fluttur út til Hollands lifandi.
Í fyrsta þætti verkefnisins sem unninn verður á þessu ári er ætlunin að greina þá reynslu og þekkingu sem liggur fyrir um miðað við aðstæður hér á landi, þ.e. veiðar, geymsla, flutningur, fóður og eldi. Ef niðurstöður gefa tilefni til verður stofnað undirbúningsfélag til að hrinda álaeldi af stað sem atvinnugrein jafnframt því að reiknað er með áframhaldi tilrauna til að auka þekkingargrunninn og skapa aukna færni.
Áframeldið kæmi mjög mörgum að notum, bein störf myndu skapast við veiðar í eldi, vinnslu og útflutningi.
Ástæður þess að áframeldis er þörf eru margþættar en þessar helstar:
Áll sem veiðist hér við land er yfirleitt smár og vex hægt við lágan hita, markaðir eru mjög sérvitrir og vilja ál af ákveðinni stærð, megnið af ál sem seldur er í heiminum er eldisáll af vel skilgreindum stærðum og góður arður er af því að tvö- og þrefalda þyngd álsins.
Neysla á ál nemur um 120.000 t í heiminum þar af um 80.000 t í Japan en um 15.000 t í Evrópu. Stærstu markaðir fyrir ál í Evrópu eru Danmörk, Holland og Þýskaland. Verkefnið er á hugmyndastigi en það sem er vitað um álamarkaði er að afurðir framleiddar úr ál eru dýrar og eftirsóttar.
Lítil hætta er á því að verðhrun verði á ál vegna offramboðs þar sem klak álaseiða í eldisstöðum er mjög dýrt og illframkvæmanlegt vegna sérstaks lífferlis álsins, en hann hrygnir á miklu dýpi í Þanghafinu við austurströnd Mið-Ameríku. Álaseiðin berast með golfstraumnum til Evrópu og tekur það um 2 1/2 ár. Álaseiðin,sem þá heita gleráll. Á þessu stigi hefur ekki verið unnið að sölu eða markaðs áætlun fyrir álaafurðir og verður það gert í fyrsta áfanga þessa verkefni í samvinnu við Útflutningsráð Íslands.
Að frumkvæði Útflutningsráðs Íslands var unnin kandídatsritgerð árið (1994) við Viðskipta- og hagfræðideild H.Í. sem heitir "Markaðir fyrir ála"
Tímabil: mars 2004 -