Framtíð nýsköpunar- og frumkvöðlastarfs á Suðausturlandi

Á fundi bæjarráðs í gær kom fram hjá Hjalta Þór Vignissyni bæjarstjóra að verið er að skoða þann möguleika að Nýsköpunarmiðstöð Íslands taki yfir starfsemi Frumkvöðlaseturs Austurlands. Á fundinum lagði Hjalti Þór fram minnispunkta um málið í framhaldi af komu forstjóra og framkvæmdarstjóra Nýsköpunarmiðstöðvarinnar (NMI) til Hafnar í lok janúar og frá heimsókn þeirra Ara Þorsteinssonar framkvæmdarstjóra Frumkvöðlasetursins til NMI í Reykjavík. Í minnispunktunum kemur fram að með mótvægisaðgerðum ríkisstjórnarinnar var NMI falið að stofna til starfsemi á Höfn í Hornafirði. Fyrir var Frumkvöðlasetur Austurlands með starfsemi og hafði náð mikilsverðum árangri á sínu starfsviðið. Ákvörðun ríkisstjórnarinnar leiddi til þess að móta þurfti stefnu i nýsköpunar- og frumkvöðlastarfi í Sveitarfélaginu Hornafirði til framtíðar.

Þorsteinn Ingi Sigfússon og Berglind Hallgrímsdóttir frá NMI heimsóttu Hornafjörð í þessum tilgangi þann 21. janúar 2008. Í tengslum við þá ferð setti Þorsteinn saman minnispunkta þar sem hugmyndir eru settar fram um helstu áherslumál í starfsemi NMI á Hornafirði. Í minnispunktunum kom fram að NMI gæti komið að eflingu atvinnulífs í tengslum við stofnun Vatnajökulsþjóðgarðs með frumkvöðlastuðningi, klasavirkni og rannsóknarþætti. Þá kom fram að efnislegar námur gætu skapað héraðinu sérstöðu, sérstaklega vatn/ís og berg. Þorsteinn Ingi segir áhugavert að skoða hvort unnt yrði að aldursgreina vatn/ís þannig að hugsanleg átöppun gæti tekið mið af aldri vatnsins og höfðað til sölu á aldursmerktu vatni til ýmissa tækifærisnota. Einnig minnist hann á að lega Hornafjarðar á hinu sérkennilega bergfræðilega landi gæti leitt til útflutnings á bergi eða jarðefni. Þá heimsóttu starfsemi NMI frumkvöðul á staðnum. Þorsteinn telur að eðli starfsins geti skipst í tvo meginstrauma, Impru tengda starfsemi og tækniverkefni. Að endingu kemur fram að NMI sjái mikil tækifæri í starfsemi Frumunnar.

Í kjölfar heimsóknar stjórnenda NMI fór af stað töluverð umræða á Hornafirði um hvernig best væri að ná utan um það verkefni að byggja upp öflugt nýsköpunar- og frumkvöðlastarf á Suðausturlandi til lengri tíma. Þann 8. febrúar funduðu Hjalti Þór Vignisson, bæjarstjóri Hornafjarðar, og Ari Þ. Þorsteinsson, framkv.stjóri Frumunnar og settu niður á blað tillögu um hvernig þessu málum yrði best háttað. Þá tillögðu lögðu þeir fram á fundi með stjórnendum NMI á fundi þann 9. febrúar, þeim Þorsteini Inga, Sigríði Ingvarsdóttur og Karli Friðrikssyni. Á þeim fundi var aftur farið yfir megináherslur í starfi NMI á Hornafirði. Þar ræddi Þorsteinn Ingi um efnislegar auðlindir og óefnislegar auðlindir á Hornafirði og hvaða möguleikar séu að vinna út frá þeim. Rætt var til dæmis um að hluti af efnagreiningum á jarðefnum sem unnið er á vegum NMI geti flust til Hornafjarðar. Meginþungi umræðunnar sneri hins vegar að því að nýta sem best þær auðlindir sem svæðið byggir afkomu sína á. Í því sambandi var rætt um sjávarfang, landbúnað, vatn og grjót. Hin óefnislegu auðlindir felast í hugviti og aukinni þekkingu til að efla matvælaframleiðslu og ferðaþjónustu ekki síst í tengslum við þjóðgarðinn. Að loknum umræðum urðu fundarmenn ásátt um að byggja á tillögum Ara og Hjalta um framtíð nýsköpunar- og frumkvöðlastarfs í Sveitarfélaginu Hornafirði sem eru í meginatriðum eftirfarandi:

Markmiðið er að byggja upp öflugt nýsköpunar- og frumkvöðlastarf á Suðausturlandi til lengri tíma með tveimur starfsmönnum. Þau fimm ár sem Frumkvöðlasetrið hefur starfað hefur það unnið sér sess og verið leiðandi í frumkvöðla- og nýsköpunarstarfi á Hornafirði. Fjöldi frumkvöðla hefur unnið að verkefnum sínum í setrinu. Með mótvægisaðgerðum ríkisstjórnarinnar sl. sumar voru veittir talsverðir fjármunir í að setja á fót starfstöð Nýsköpunarmiðstöðvar á Hornafirði. Starfsemi Nýsköpunarmiðstöðvar og Frumkvöðlaseturs er að mörgu leyti lík og því er gerð tillaga um að sett verði á fót starfstöð Nýsköpunarmiðstöðvar með tveimur starfsmönnum til að byrja með. Hin nýja starfstöð taki einnig yfir hugmyndafræði, verkefni og hlutverk Frumkvöðlaseturs. Hugmyndin er einnig sú að starfsmenn Nýsköpunarmiðstöðvar í Reykjavík geti nýtt sér vinnu- og fundaraðstöðu á Hornafirði og einnig að starfsmenn Nýsköpunarmiðstöðvar á Hornafirði geti nýtt sér aðstöðu í Reykjavík. Jafnframt geta frumkvöðlar nýtt sér aðstöðuna á báðum stöðum.

Nýsköpunarmiðstöðin verður mikilvægur hluti af samfélaginu í Nýheimum sem þarf að styðja við og þróa enn frekar. Markvisst hefur verið unnið að því á undanförnum árum að efla nýsköpunar- og frumkvöðlastarf, menningarstarfsemi, háskólanám, framhaldskólanám, margvíslegt námskeiðahald og öflugt rannsóknar- og þróunarstarf á háskólastigi. Hlutverk Frumunnar í þessu samfélagi hefur verið að:

Að veita frumkvöðlum og fyrirtækjum leiðbeiningar og ráðgjöf og aðstoðar við að koma á samskiptum við sérfræðinga þar sem það á við.
Að bjóða upp á skrifstofuaðstöðu fyrir aðila s.s. vísindamenn og námsmenn sem eru að vinna að verkefnum, rannsóknum, athugunum og / eða ráðgjöf
Að vera leiðbeinandi varðandi fjármögnun verkefna og viðskiptahugmynda
Að veita upplýsingar um lánastofnanir, sjóði og styrki.
Að taka að sér að stýra verkefnum fyrir fyrirtæki og stofnanir.
Að koma á og viðhalda öflugu tengslaneti og í nánu samstarfi við stofnanir.

Mikilvægt er að vinna að framtíðarfjármögnun fyrir verkefnið. Það verði gert með eftirfarandi hætti: Sveitarfélagið Hornafjörður skuldbindur sig til að leggja verkefninu til 2.000.000. krónur árlega gegn því að Nýsköpunarmiðstöðin sjái um aðstöðu og handleiðslu fyrir frumkvöðla.
Tryggja áframhaldandi stuðning úr ríkissjóði í samræmi við mótvægisaðgerðir sem hljóðuðu upp á 28.000.000 kr. til tveggja ára.
Sækja aukið rekstrarfé til iðnaðarráðuneytis.
Afla fjármuna í gegnum verkefni sem hafa eflst, stækkað og fjölgað á þeim fimm árum sem Frumann hefur verið starfandi. Næstu 3 ár er búið að afla tæpra 42.000.000 króna vegna verkefna. Kostnaður er áætlaður 21.000.000 miljón þannig að verkefnin skapa 21.000.000 miljón í rekstrarfé.
Með þessari fjárveitingu er tryggt að heildarrekstrarfé til þriggja ára er rúmar 55.000.000 kr.

Litið er á það sem næstu skref að:

Nýsköpunarmiðstöð íslands setur upp starfstöð í Nýheimum á Hornafirði.
Sameiginleg vinna að aðila að tryggja fjármögnun til langs tíma.
Nýsköpunarmiðstöð ræður tvo starfsmenn til starfa.
Nýsköpunarmiðstöð yfirtekur verkefni og starf Frumunnar.
Að halda áfram að vinna að þeim verkefnum sem Fruman sinnir í dag og setja í gang önnur skv. meðfylgjandi verkefnaskjali.

- Tekið saman af Hjalta Þór Vignissyni, þann 8. febrúar

Senda grein