Hvað tefur varanlegar framkvæmdir við þjóðveg 1 á Austurlandi?
Í ljósi þeirrar umræðu sem undanfarið hefur átt sér stað um vegamál og vegagerð á Íslandi vegna þeirrar samgönguáætlunar sem nú liggur fyrir Alþingi getur vegfarandi sem leið á um Suð-Austurland og Austurland ekki varist þeirri spurningu. Hvers vegna er ekki lögð sérstök áhersla á að ljúka malbikun hringvegarins? Hvers vegna er ekki þegar í stað hafist handa um gerð jarðgangna undir Lónsheiði eða gangnagerð úr Lóni og í Álftafjörð þar sem heppilegast væri að gera jarðgöng milli þessara staða til þess að hægt sé að afleggja sem allra fyrst þann stórhættulega veg sem nú er farinn um Hvalnes- og Þvottárskriður ( fjórir km. malarvegur ) svo ekki sé nú minnst á það öryggi fyrir vegfarendur sem felst í því að losna við að fara um veðravítið sem Hvaldalur er. Á því svæði sem þjóðvegur 1 liggur um Hvaldal er eitt mesta veðravíti á landinu og mörg óhöpp hafa orðið þar. Bílar hafa fokið, rúður hreinsast úr bílum, tjaldkerrur, felli- og hjólhýsi bókstaflega splundrast í rokkviðum sem koma eins og fellibyljir út dalinn sópa með sér möl og sandi og enda í sælöðri á hafi úti.
Fyrr á tímum kölluðu sjófarendur dalinn Djöfladal, hver fyrir sig getur svo gert sér í hugarlund hversvegna það hefur verið. Eftir að Hvaldal sleppir liggur þjóðvegur 1 til Austurs um Hvalnes- og Þvottárskriður, sá vegur er ekki lagður bundnu slitlagi og er þess vegna oft vaðandi í moldardrullu, sem hleðst á hvert einasta farartæki sem þar fer um. Oft má sjá langa biðröð bifreiða af öllum gerðum og stærðum við þvottaplönin á Djúpavogi og Höfn, því fæstir sem fara um þennan veg hafa smekk fyrir því að aka grútdrullugri bifreið ef þeir eiga annarra kosta völ. Það er þó bót í máli að ferðamenn sem um landið fara geta sprangað um á fallegum stöðum svo sem á Djúpavogi og Höfn meðan bifreiðastjórarnir losa sig við þjóðvegadrulluna af bílunum, í niðurföllin á þvottaplönunum. En þar fylgir böggull skammrifi, því að til dæmis má sjá á Djúpavogi hvernig ofaníburðurinn af þjóðvegi 1 sem rennur til sjávar með vatninu af þvottaplaninu litar annars fallegan voginn rauðbrúnu drulluskólpi sem að er lítill fegurðarauki.
Lítum nú betur á þjóðveg 1 eftir að skriðunum sleppir. Á sæmilegum vegi með bundnu slitlagi má aka um Álftafjörð, en þegar ekið er fyrir Melrakkanes inn Hamarsfjörð fer nú heldur að kárna gamanið. Vegurinn inn fjörðinn sunnanmegin er að vísi með bundnu slitlagi en mjór og með ólíkindum bugðóttur og liggur upp og niður alla hóla og hæðir lautir og lægðir sem finna má í landslaginu og hvergi er gerð tilraun til þess að leggja svo mikið sem meters langan kafla láréttan. Þar af leiðir að vegurinn er alsettur merkingum, BLINDHÆÐ hér og BLINDBEIGJA þar. Vegagerð sem þessi, þar sem ekkert er gert við hönnun og lagningu sem svarar þeim kröfum sem gera verður til þess að öryggis vegfarenda á þjóðvegi 1 sé sem allra best borgið hlýtur að kalla á tafalausar úrbætur. Ekki eftir nokkur ár heldur á hér að vera um forgangs verkefni að ræða. Eftir að ekið er fyrir botn Hamarsfjarðar út norðan-megin sleppir öllu sem heitir bundið slitlag og við tekur bugðóttur malarvegur sem endar rétt innan við Djúpavog. Sá kafli þjóðvegarins er ekki að neinu leyti betri en sá að sunnan-verðu hvað viðkemur BLINDHÆÐUM og BLINDBEIGJUM en að því leyti verri að þar er ekið á stórhættulegum malarvegi ( fjórir km.). Í botni Hamarsfjarðar mætti með góðu móti leggja veginn þvert yfir fjörðinn töluvert utar en núverandi vegur er og stytta þannig þjóðveg 1.
Sem leið liggur frá Djúpavogi inn Berufjörð má segja að ekið sé eftir sæmilegum vegi með bundnu slitlagi þó með þeim undantekningum að rétt innan við þorpið eru stórhættulegar BEYGJUR og BLINDHORN fyrir kletta, þar sem vegurinn er svo mjór að flutningabílar með tengivagna geta með engu móti mæst nema með sérstakri aðgæslu. Síðan þegar komið er á veginn innst í Berufirði þá tekur við níu kílómetra malarkafli sem veðst út í moldardrullu í mestu rigningum. Segja má að mörgum vegfarenda bregði illa við þegar þeir aka nýþvegnum bílnum eftir þvottinn á Djúpavogi beint út í drulluna á þjóðvegi 1, í botni Berufjarðar. Það má eflaust benda réttilega á að sá sem að staðaldri ekur um malbikaðar götur geri sér ekki í hugarlund í hvaða hættu sá er sem á litlum fólksbíl mætir stórum flutningabíl og fær yfir sig drulluspýjuna með tilheyrandi grjótkasti sem frá þeim kemur. Skyggni fyrir ökumanninn á litla bílnum er ekki upp á marga fiska eftir mætinguna. Ökumaður flutningabílsins er heldur ekki öfundsverður af sínu hlutverki. Vegkantarnir eru stórhættulegir eins og dæmin sanna og vegurinn víða þannig að ekki má treysta á að hann haldi þungum bíl ef ekið er tæpt á kantinn. Það verður að segja ökumönnum flutningabíla til hróss að miðað við þá mjóu og afleitu vegi sem þeir aka er með ólíkindum hvað fá óhöpp verða vegna þungaflutninga á vegunum landsins. Þó er eitt sem af þessu hlýst að fleiri en færri bílar á vegum landsins eru með brotnar eða sprungnar framrúður og grjótbarðir eftir ótrúlega stutta notkun.
Eftir akstur um þann hluta þjóðvegar 1 sem hér hefur verið til umfjöllunar vekur það undrun að í nýjustu samgönguáætlun sem lögð hefur verið fram á Alþingi er ekki gert ráð fyrir neinum framkvæmdum við jarðgöng undir Lónsheiði fyrr en á árinu 2011 en í jarðgangaáætlun segir. ,, Lónsheiði og önnur jarðgöng 2. tímabil, árin 2011-2014, 4.600 millj. kr. 3. tímabil 2015-2018, 13.200 millj. kr.?. Á fyrsta tímabili samgönguáætlunar er ekki gert ráð fyrir neinum fjárveitingum og þar af leiðandi ekki framkvæmdum við göng undir Lónsheiði.
Hvað veldur? Er skilningsleysi ráðamanna svona algjört, sjá þeir virkilega ekki hversu þörfin um úrbætur er brýn? Í samgönguáætlun er grein sem ber yfirskriftina.,, Öruggari vegir og umhverfi þeirra.?? Með sterkum rökum má fullyrða að á fáum stöðum á landinu eru vegir hættulegri en sá sem liggur um Hvaldal, Hvalnes- og Þvottárskriður en það er sá vegur sem lagður verður af, ef göng koma undir Lónsheiði eða annarsstaðar úr Lóni í Álftafjörð. Hver kannast ekki við tilkynningar í útvarpi og öðrum fjölmiðlum á þessa leið.? Mikið rok er nú á veginum austan við Hvalnes og eru vegfarendur varaðir við að vera þar á ferð.?? Vegurinn um Hvalnes-og Þvottárskriður er lokaður vegna grjóthruns.Vegurinn um Hvalnes-og Þvottárskriður er lokaður vegna skriðufalla.?? Þessu líkar tilkynningar eru alltof algengar og sýna ljóst hvað umferðaöryggið er lítið á þessum vegakafla.
Vart þarf að benda á þann þátt sem hugnast ráðamönnum best en það er sá þjóðhagslegi gróði sem er samfara því að stytta þjóðveg 1 um eina 14 km. með Lónsheiðargöngum, það með öryggismálaþættinum ætti að vega þungt í ákvarðanatöku um forgangsverk. Heyrst hefur að veita eigi 207 miljónum til endurbóta á veginum um Hvalnes- og Þvottárskriður. Vandséð er að hvað miklum notum sú upphæð kemur, til þess að bæta umferðaöryggið og má ætla að henni væri betur varið til þess að hefja strax undirbúningsvinnu við jarðgangnagerð úr Lóni í Álftafjörð. Því miður er það svo að fáir hafa trú á að nokkuð fái haggað ákvörðun núverandi ráðamanna um tímasetningar á framkvæmdum nema þá til þess að fresta þeim og hengja nú margir hatt sinn á að með vordögum verði breytingar á landsstjórninni og við taki menn sem af réttsýni fáist til að endurskoða samgönguáætlun með það fyrir augum að hefja án tafar vinnu við jarðgangnagerð úr Lóni í Álftafjörð.
Sé vikið að upphafsorðum greinarinnar væri fróðlegt að fá svar við spurningunni frá frambjóðendum Suður- og Austurlandskjördæma.
Skrifa athugasemd