Úthlutað úr Kvískerjasjóði
Í gær var í fyrsta sinn úthlutað rannsóknastyrkjum úr Kvískerjasjóði og fór styrkveitingin fram í Freysnesi í Öræfum. Kvískerjasjóður var stofnaður á síðasta ári af umhverfisráðuneytinu, til heiðurs systkinunum á Kvískerjum í Öræfum fyrir framlag þeirra til rannsókna og öflunar þekkingar á náttúru og sögu Austur Skaftafellssýslu. Hlutverk sjóðsins er að stuðla að og styrkja rannsóknir á náttúrufari og menningarminjum í Austur Skaftafellssýslu með veitingu rannsóknastyrkja til einstaklinga og stofnana.
Sigurlaug Gissurardóttir er formaður sjóðsins og segir hún að heimamenn og aðrir séu alltaf betur að gera sér grein fyrir hversu mikil auðlind er falin í þeirri stórbrotnu og margbreytilegu náttúru sem hér er að finna og þeirri menningu og mannlífi sem þróast hefur í skjóli Vatnajökuls, konungs annarra jökla á Íslandi og þótt víðar sé leitað.
Stofnfé sjóðsins var 25 milljónir króna og vonir voru gefnar um að vænta mætti frekari fjárveitinga á fjárlögum síðar. Einnig er sjóðnum heimilt að taka við gjöfum og fjárframlögum frá einstaklingum, fyrirtækjum og öðrum sem veita vilja markmiðum hans brautargengi og er það von okkar sem vorum til þess valin að halda utan um sjóðinn, að sjóðurinn eignist vildarvini og viljum og munum sérstaklega vekja athygli á þeim möguleika, hvort heldur er fyrir fyrirtæki stór sem smá eða einstaklinga segir Sigurlaug. Heimilt er að verja allt að 10 % af uppreiknuðum höfuðstól sjóðsins í árslok hverju sinni, þó ekki af óskerðanlegu stofnfé, sem er ein milljón króna.
Að þessu sinni ákvað stjórn að veita styrki að upphæð 1.240 þúsund. Alls bárust 14 umsóknir og var heildarupphæð umsókna á sjöundu milljón króna. Sigurlaug segir að vissulega sé það ánægjulegt hve margir hafa þannig sýnt áhuga á frekari rannsóknum hér í sýslunni og mun það án efa auka þekkingu á náttúrufari og menningu þegar fram líða stundir. Stjórn sjóðsins hefur farið yfir og metið umsóknir og við val á styrkþegum var m.a. tekið tillit til vísindalegs gildis og tengsla við störf og fræðasvið Kvískerjasystkina,
Eftirtalin verkefni hlutu styrk að þessu sinni:
Uppbygging gagnabanka fyrir gjóskulög í jarðvegssniðum sunnan Vatnajökuls.
Þétt net vel greindra gjóskulagasniða er lykilatriði að aukinni þekkingu á sögu landmótunar. Markmið þessa verkefnis er að byggja upp gagnabanka fyrir gjóskulög í jarðvegssniðum fyrir Austur-Skaftafellssýslu. Stefnt er að því að setja allar upplýsingar inn í landfræðilegan gagngrunn og kortleggja gjóskulögin bæði í tíma og rúmi. Verkefnið er unnið í samstarfi nokkurra aðila m.a. við Þórbergssetur í Suðursveit.
Rannsókna- og fræðasetur Háskóla Íslands á Hornafirði, fékk 440.000. krónur til að vinna að þessu verkefni. Dr. Rannveig Ólafsdóttir veitti styrkinum viðtöku.
Búsvæðaval og afkoma óðinshana og þórshana í Öræfum.
Þórshana og óðinshana virðist hafa fækkað hér við land síðari ár. Varpstofn þórshana er mjög lítill, en eitt helsta varpsvæði þórshanans hefur á síðustu árum verið í Austur-Skaftafellssýslu. Markmið rannsóknarinnar er að lýsa búsvæðavali og afkomu óðinshana og þórshana innan sama svæðis í Öræfum. Stefnt er að því að niðurstöðurnar auðveldi það að hægt verði að fylgjast með stofnbreytingum þessara tegunda í framtíðinni.
Líffræðistofnun Háskólans, er veitt upphæð 360.000 krónur til þessa verkefnis og veitti
Yann Kolbeinsson styrkinum viðtöku.
Rannsóknir á eyðibýlinu undir Salthöfða.
Unnið hefur verið að fornleifagreftri við Salthöfða í Öræfum undanfarin tvö sumur. Grunur manna um bæjarrústir undir þykku gjóskulagi úr Öræfajökulsgosinu 1362 var staðfestur árið 2002 og á síðasta ári var unnið við að grafa ofan af rústunum. Markmið rannsóknarinnar í ár er að rannsaka tóftina við Salthöfða og bera saman við Gröf, en á þessu ári eru 50 ár liðin frá því að Sigurður Björnsson á Kvískerjum fann eyðibýlið Gröf.
Fornleifafélag Öræfa fær 240.000 krónur til áframhaldandi rannsókna.
Ragnar Frank Kristjánsson, þjóðgarðsvörð í Skaftafelli veitti styrkinum viðtöku.
Erfðabreytileiki hrafnaklukku á Íslandi með sérstöku tilliti til stofna er bera hvít blóm og hafa frábrugðið blaðform.
Markmið verkefnisins er að kanna stöðu hvítblóma hrafnaklukka innan tegundarinnar. Hálfdán Björnsson á Kvískerjum tók fyrstur eftir því sem honum þótti afbrigðilegar hrafnaklukkur í ferðum sínum á Kristínartinda í Skaftafelli. Síðan þá hafa þessar afbrigðilegu hrafnaklukkur fundist víðar í fjalllendi Austur-Skaftafellssýslu. Hálfdán hefur sett fram þá kenningu að um undirtegund hrafnaklukku sé að ræða sem hafi þraukað af a.m.k. síðasta kuldaskeið ísaldar á hálendari svæðum.
Þeir Bjarni Diðrik Sigurðsson vistfræðingur og Starri Heiðmarsson, grasafræðingur, hljóta styrk að upphæð 200.000 krónur til að vinna að þessu verkefni.
Sigurð Bjarnason, bóndi í Hofsnesi veitti styrkinum viðtöku fyrir hönd þeirra félaga, en Sigurður er faðir Bjarna Diðriks.
Stjórn sjóðsins skipa Sigurlaug Gissurardóttir formaður, Albert Eymundsson og Einar Sveinbjörnsson.
Skrifa athugasemd