Tekinn tali
Ég hef tekið á móti 720 börnum
Vilborg Einarsdóttir ljósmóðir á Höfn, sem flestir þekkja best sem Boggu ljósu, á að baki farsælan starfsferil sem ljósmóðir einnig vann hún lengi á heilsugæslustöðinni þau störf sem hjúkrunarfræðingar vinna núna ásamt mæðra og ungbarnaeftirliti. Vilborg hætti störfum 2001 og helgar sig núna eiginmanninum Helga Hálfdánarsyni og fjölskyldunni allri. Vilborg tók vel í að svara nokkrum spurningum um hvaðan hún væri, um starf hennar og af hverju hún hafi kosið sér þetta að lífsstarfi.
,, Ég ólst upp hjá foreldrum mínum á Geithellum í Álftafirði og eins og flestar ungar stúlkur í þá daga fór ég á húsmæðraskóla og var í Hallormsstaðarskóla einn vetur. Þetta með starfsvalið var eins og hver önnur tilviljun, ég ætlaði aldrei að verða ljósmóðir, langt frá því. Þegar næst yngsti bróðir minn fæddist lá mamma heima hjá Þorsteini Sigurðssyni lækni á Djúpavogi og ég var fengin þangað að hjálpa til. Þá sagði Þorsteinn við mig að ég ætti að læra til ljósmóður og að hann ætlaði að sækja um fyrir mig. Hann lét ekki sitja við orðin tóm, sótti um pláss fyrir mig í ljósmæðraskólanum og þar með var það ákveðið. Þegar ég kom heim aftur að námi loknu 1954 vildi ljósmóðirin þar, sem komin var um áttrætt, gjarnan hætta störfum. Þorsteinn kaupfélagsstjóri ákvað sjálfur að hringja í sýslumanninn á Eskifirði og óskaði eftir því að ég tæki við ljósmóðurstarfinu í umdæminu og það gekk fljótt í gegn”.
,,Ég var ljósmóðir þar í tvö ár og sótti þá um starf á fæðingardeild Landspítalans og fékk það. Ég var búin að lofa Rúnu í Dvergasteini (á Höfn) að hugsa um heimilið fyrir hana á meðan hún lægi á sæng og ætlaði ég að efna það áður en ég færi suður. Þetta gekk allt eftir áætlun nema það að ég fór ekki lengra en á Höfn og sleppti stöðunni á fæðingardeildinni. Ástæðan fyrir því var sú að þarna kom Helgi í spilið og þar með voru örlög mín ráðin, þetta breytti öllum áætlunum og hér höfum við búið síðan. Ég tók við ljósmóðurstarfinu á Mýrum 1963 og á Höfn 1966, var búin að sinna því tíma og tíma áður og nokkru seinna var ég komin með alla sýsluna”.
Fyrstu árin sem Vilborg var ljósmóðir á Höfn þurfti hún að taka margar sængurkonur inn á sitt heimili og í þá daga var alsiða að láta sængurkonur liggja í fimm daga og fara heim á sjöunda degi. Hún viðurkennir að það hafi verið dálítið þröngt hjá henni þegar hún var með þrjár sængurkonur í einu og sjálf nýbúin að eiga barn.
Voru þetta ekki erfiðar aðstæður?
,,Þetta gekk allt vel og ég hafði þann hátt á að láta konurnar fara framúr fljótlega eftir fæðingu eins og nú er gert og 1970 kom hér vísir að fæðingarheimili og eftir það fæddu allar konur þar og seinna fluttist fæðingaraðstaðan á Skjólgarð”.
Hvað hefurðu tekið á móti mörgum börnum?
,,Ég hef tekið á móti 720 börnum og flest fæddust hér 54 börn á einu ári.
Þjóðhátíðarárið 1974 fæddust 10 börn í janúar og mest voru fjórar sængurkonur í einu á fæðingarheimilinu, þetta er ekki svona fjörugt núna”.
Eru einhver sérstaklega eftirminnileg ferðalög frá þessum árum?
,,Ein sú minnistæðasta er ferð á jóladag þegar ég fór með konu í sjúkraflugi en hún þurfti að komast strax á fæðingardeildina. Veður var gott þegar lagt var af stað héðan en fljótlega var komið alveg snælduvitlaust veður og lætin í flugvélinni eftir því. Á leiðinni spurði konan hvort væri vont veður, nei nei ekki svo sagði ég til að róa hana en þegar við komum til Reykjavíkur spurðu sjúkrabílstjórarnir sem biðu okkar hvort ekki hafi verið hryllilegt veður á leiðinni og játti ég því, þá heyrðist í konunni ,,ég vissi þetta þó að þú segðir að það væri ekki svo vont”. Þetta var sú versta flugferð sem ég hef farið í, vélin var lítil og lét mjög illa á leiðinni en ég var ekki hrædd, ég hélt í höndina á konunni og henni fannst ég vera mjög afslöppuð þegar hún var að kreista mig og það róaði hana. Við komum á spítalann kl 3 um nóttina og konan fór strax í keisaraskurð og allt gekk vel. Ferð til konu á Þvottá er mér líka minnistæð, þegar ég var að fara frá henni var mér fylgt á hesti heim í Geithella og þá vildi svo óheppilega til að hesturinn sem ég var á datt og ég af baki beint ofan í drullupoll og þvílíkur útgangur. Ég meiddist ekkert, fór á bak hestinum og gekk ferðin vel það sem eftir var leiðarinnar.
Þökkum Vilborgu kærlega fyrir spjallið.
