Minnismerki á Skeiðarársandi (úr myndasafni)

Skeiðarársandur

Skeiðarársandur er um 1000 km² að flatarmáli og er hann eitt stærsta aurasvæði landsins, markað nábýli við Vatnajökul, stærsta jökul Evrópu. Sandurinn nær frá Fljótshverfi  í Vestur-Skaftafellssýslu yfir í Öræfasveit í Austur-Skaftafellssýslu. Um hann renna margar jökulár og mest þeirra var Skeiðará.Brúin yfir hana er sú lengsta á landinu, 904 m og var vígð árið 1974.  Lauk með því smíði brúa yfir jökulárnar á Skeiðarársandi sem fyrr flæmdust um sandinn, voru hinir mestu farartálmar og einangruðu Öræfasveitina öldum saman. Áður lögðu ferðalangar oft í mikla hættuför, þegar þeir fóru yfir jökulsporðana, ofan jökulánna, þegar leita þurfti annað eftir nauðsynjum. Einnig var farið yfir árnar á hestum. Allar þessar ferðir reyndu mjög á hesta og menn.  Síðar var farið yfir óbrúaðar árnar á bílum snemma á vorin fyrir sumarleysingarnar. 

Hrikaleg flóð geta myndast í jökulánum, sérstaklega við bráðnum jökulsins vegna eldgosa undir jökli, en þegar vatnið nær að lyfta jökulmassanum, hleypur það fram.  Á Skeiðarársandi er að finna mörg jökulker en það eru dældir eftir ísjaka úr jökulhlaupum.  Eitt slíkt varð eftir Grímsvatnagosið árið 1996 sem var gríðarstórt eða allt að 40.000 m³/sek. og skildi eftir sig gríðar stórar ísblokkir dreift um sandinn.   Jökulker myndast þannig að ísinn grefur sig ofan í sandinn og þegar hann bráðnar verður eftir vatnsfyllt hola. Smátt og smátt sígur vatnið úr holunum. Jökulkerin á Skeiðarársandi bera vott um mikil eldsumbrot í Öræfajökli.